روانشناسی فیزیولوژیک (Physiological Psychology) به بررسی مباحثی می‌پردازد که در ارتباط با کارکردهای روانی و رفتاری و پیوسته‌های فیزیولوژیکی آنهاست. به عبارتی در این شاخه از روان شناسی ارتباطی که ممکن است بین رفتارها ، صفات و کارکردهای روانی افراد با عوامل فیزیولوژیک بدنی وجود داشته باشد مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

دید کلی

اینکه چه ارتباطی بین هیجانات ما تغییرات بدنی ما وجود دارد؟

وقتی می‌ترسیم، چه نوع تغییرات هورمونی در بدن اتفاق می‌افتد؟

وقتی فکر می‌کنیم چه قسمتهایی از مغز فعال هستند؟

آیا جای مشخصی در مغز برای حافظه وجود دارد که مطالب بخاطر سپرده شده در آنجا ذخیره شوند؟

وقتی فردی دروغ می‌گوید، چه تغییراتی در او بوجود می‌آید؟

آیا از این تغییرات برای کشف دروغ افراد می‌توان استفاده کرد؟

آیا افراد مبتلا به بیماریهای روانی از لحاظ کارکردهای فیزیولوژیک تفاوتی با افراد عادی وجود دارد؟

چگونه می‌توان به طرق فیزیولوژیک در افراد آرامش ایجاد کرد؟

کارکردهای رفتاری و روانی قسمتهای مختلف مغز چیست؟
روشن است مسائلی در این شاخه از روان شناسی مورد توجه هستند که مسائلی روانی را با کارکردهای بدنی و فیزیولوژیک پیوند می‌دهند.

تاریخچه روانشناسی فیزیولوژیک

پژوهشهای فیزیولوژیکی که روانشناسی نوین را تحرک بخشید و به آن جهت داد، دست آورد اواخر قرن نوزدهم است. کوشش در این زمینه نیز مانند همه ...

نام فرويد با تاريخ انسان‌نشاسي کاملا عجين شده است و ميراث فرويديسم دست‌کم از خلال نظريه پردازان جديد روانکاوي و به ويژه ژاک لاکان(1901-1983) به انسان‌شناسي نيز رسيده و بر آن تاثير گذاشته است. لاکان از سالهاي 1960 با تاسيس مدرسه فرويدي پاريس،  به شدت بر آن تاکيد داشت که ميان ساختار رويا و ساختار زبان پيوند ايجاد کرده و در نتيجه بتواند از خلال روش هاي روانکاوانه زبان را به عنوان ابزاري براي درک چگونگي تحول شکل گيري شخصيت کودک درون جامعه به کار ببرد. پيش از لاکان نيز در حوزه‌اي نزديکتر به انسان‌شناسي و در تداخل با ادبيات و هنر، جنبش سوررئاليستي به شدت  از فرويديسم تاثير پذيرفته بود. آنچه سوررئاليست ها ”نوشتار خودکار“(Ecriture Automatique) مي ناميدند و در آفرينش  آثارشان به صورت گسترده‌اي به کار مي بردند در واقع بر اساس باور به وجود همان ”ناخود آگاه“ ي  استوار بود که فرويد نظريه‌ آن را تبيين کرده بود. خودانگيختگي به اعتقاد سوررئاليست ها مهم ترين عامل دست يابي به هنر در ناب ترين شکل آن به حساب مي آمد : رها کردن ناخودآگاه به خلق هر آنچه مي خواهد. اين امر نه فقط در نوشتار ادبي ......

بر سر در آکادمی فلسفه می نویسم: مارسل دوشان حق ورود ندارد!

 ایده ی مارسل دوشان این است: هر چه هنرمند هنرش بداند، هنر است. اولین ستایشگران این تعریف گالری داران و دلالان آثار هنری اند. سرمایه داران دوشان را هیچگاه از یاد نخواهند برد.

از نگاه روانکاوی این تعریف همچون مانعی قراردادی عمل می کند که یک چیز تجربی(هنر) را در مقام یک علت غایب میل(میل مخاطبان)، بالا می برد. چیزی که با ممنوع شدنش(شما حق اظهار نظر ندارید) تبدیل به ابژه ی غایب میل شما می شود. شما بیننده ای هستید که فقط می توانید از دیدن آن لذت ببرید و تحسین اش کنید. چرا که شما فاقد آن ایده ی آفریننده گی و در عین حال دارای میل به آفرینش هستید. منطق پوچی در اینجا نهفته است. در سطح اول این برداشت وجود دارد که شما به گالری آمده اید تا شاهد هنرنمایی صاحبانش باشید و برای این کار بهایی ....

عبارت‌های کلیدی در رویکرد روان‌پویشی

دکتر بهنام اوحدي روان‌پزشک
 

نسخه PDF

جان هسلي روان‌شناسي بود که پس از 12 جلسه روان درماني براي بيمارش – بت – پيشرفت چنداني نداشت. سال‌ها از بدرفتاري‌هاي پدر بت در دوران کودکي او سپري مي‌شد و بت تنها مي‌توانست رنج و دشواري آن دوران را به ياد آورد و اشک بريزد. شوهر بت در پديد آوردن انگيزه براي مراجعه به روان‌درمانگر نقش مهمي ‌داشت، چون نگران بود که نکند بت هم با فرزندان‌شان بدرفتاري کند. هسلي از بت درخواست کرد تا فيلمي ‌را که درباره دوران کودکي دردناک بازيگر نقش نخست فيلم بود را ببيند. او ماجراي فيلم را به دقت براي بت ....

ناصر غیاثی

بیمار روانی و خلاق؟

نخستین‌بار این روانکاو ایتالیایی «لومبروس» بود که در سال ۱۸۴۶ رابطه بین نبوغ و بیمارهای روانی را مورد بررسی قرار داد. پس از او «و. لانگه‌آ آیش‌باوم »ِ آلمانی به سال ۱۹۲۸ در کتاب یازده جلدی ِ خود به بررسی وجود شیتزوفرنی در «هولدرین»، «وان‌گوگ» و «نیوتن» و نیز بیماری وسواس در «بتهوون»، «موزارت»، «رامبراند» و «داوینچی» پرداخت.

امروزه پژوهش‌های بسیاری از طریق بررسی زندگی روانی نوابغ به عمل می‌آید. در مجموع می‌توان گفت که برخی روانکاوان براین عقیده‌اند که نبوغ و بیماری‌های روانی بی‌ارتباط با یکدیگر نیستند و انسان‌هایی که استعداد خلاقیت دارند، آمادگی بیشتری برای درغلطیدن .........

از‏‎ يكي‌‏‎ (‎لوگوتراپي‌‏‎)‎ درماني‌‏‎ معنا‏‎ مكتب‏‎ بنيانگذار‏‎ فرانكل‌‏‎ ويكتور‏‎
.درگذشت‌‏‎ دنيا‏‎ روانشناسان‌‏‎ بزرگترين‌‏‎
مكتب‏‎.‎آمد‏‎ وجود‏‎ به‌‏‎ روانشناسي‌‏‎ سه‌مكتب‏‎ اتريش‌‏‎ پايتخت‌‏‎ وين‌‏‎ شهر‏‎ در‏‎
مكتب‏‎ است‌ ، ‏‎ فرويد‏‎ زيگموند‏‎ آن‌‏‎ بنيانگذار‏‎ كه‌‏‎ (روانكاوي‌‏‎)‎ تحليلي‌‏‎ روان‌‏‎
درماني‌‏‎ معنا‏‎ مكتب‏‎ است‌‏‎ آدلر‏‎ آلفرد‏‎ آن‌‏‎ بنيانگذار‏‎ كه‌‏‎ فردي‌‏‎ روانشناسي‌‏‎
آن‌‏‎ بنيانگذار‏‎ و‏‎ است‌‏‎ مشهور‏‎ وين ........

*****

این نوشتار ابتدا به توضیح و نقش ترس در روند تکامل انسانی اشاره دارد و سپس به کمک نیروهای چهارگانۀ کیهانی ریشه های فرمهای بینادین چهارگانه ترس انسان را می کاود.  آیا می توان رها از ترس زیست؟ انسان در زیست مدام با ترس است. اگر ترس همراه همیشگی ما در زندگی است باید متدهای مهار آن را فرا گرفت و ترس را شناخت. چگونه می توان آن را مهار نمود؟  در ادامۀ بحث نوشتار به انواع شخصییتهای انسانی نظر دارد و در تلاش است نشان دهد که پایۀ ستون استبداد، توتالیتاریسم و «سنتگرائی» در ترس کهن انسانی استوار .......

خانم کارن هورنای ( Karen Horney )، نظریه‌پرداز معروف روانکاوی، ارائه‌دهنده یکی از معروف‌ترین نظریه‌ها در زمینه روان‌رنجوری است. او معتقد است که علّت روا‌ن‌رنجوری ناشی از اضطراب، روابط بین افراد و روابط اجتماعی است. براساس نظریه او، راهبردهایی که افراد برای انطباق و کنار آمدن با اضطراب به کار می‌برند، بر اثر استعمال بیش از حدّ، به نیازهای روان‌رنجورانه بدل .............

داریوش برادری
کارشناس ارشد روان‌شناسی/ روان‌درمان‌گر

«ترس» یک احساس کاملاً آشنا برای یکایک ما انسان‌هاست. همه ما هم حالات فیزیکی ترس، چون حبس نفس یا تند نفس کشیدن، هیجان جسمی و یا فلج شدن از ترس، عرق کردن، لرزیدن، فرار کردن، اضطراب، سرگیجگی و غیره را می‌شناسیم. در حیوانات و انسان حس ترس در واقع یک حس دفاعی است و حکایت از امکان خطر و دردی می‌کند. اما احساس ترس بشری، چیزی ورای یک حس طبیعی است؛ زیرا این احساس آغشته با تصورات، آرزوها و حالات وجودی و خاص انسانی است. از این رو او یک احساس انسانی است.

برای ورود به جهان چندفاکتوری و چندچشم‌اندازی ترس بشری و حالات ............

اختراع دستگاه نوار مغزی به دانشمندان اجازه داد تا به مطالعه خواب انسان، به روش‌هایی که پیش از آن ممکن نبود، بپردازند. در خلال دهه 1950 فردی به نام اوژن آسرینسکی که تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده بود، از این وسیله برای کشف آنچه امروز خواب REM خوانده می‌شود استفاده کرد. مطالعات بیشتر بر روی خواب انسان نشان داده است که خواب از یک سری مراحل ..............

تمام موجودات زنده دارای یک سازوکار زمان سنجی یا «ساعت» هستند که دوره‌های فعالیت و استراحت آن‌ها را کنترل می‌کند. این ساعت‌ها که به نام «چرخه‌های زیستی» خوانده می‌شوند، به دوره  فرایندهای فیزیولوژیک و بیولوژیکی که در یک جدول زمانی تقریباً 24 ساعته نوسان دارند، اشاره می‌کنند. شما احتمالاً خودتان نیز متوجه این تغییرات در ...............

بسیاری از مردم که اطلاعات کمی در مورد افسردگی دارند احتمالاً از این که بفهمند این بیماری می‌تواند باعث چه چیزهایی بشود متعجب خواهند شد. مردم اغلب فکر می‌کنند افسردگی یعنی «حس بد داشتن» یا «احساس غمگینی». آن‌ها نمی‌دانند که افسردگی می‌تواند باعث شود که فرد از یک تصمیم‌گیری ساده عاجز شود، 20 ساعت در شبانه‌روز بخوابد، یا بدون دلیل مشخصی شروع به گریه کند و نتواند جلوی خودش را بگیرد. بنابراین آشنایی با علائم افسردگی برای همگان اهمیت دارد.
علائم متداولی که به عنوان علائم هشدار دهنده  ............

مفهوم «خود-کارآیی» در مرکز نظریه  شناخت اجتماعی آلبرت بَندورا، روان‌شناس معروف، قرار دارد. نظریه  بندورا بر نقش یادگیری مشاهده‌ای، تجربیات اجتماعی و جبرگرایی تقابلی در رشد شخصیت تأکید دارد.

براساس نظر بندورا، نگرش‌ها، توانائی‌ها و مهارت‌های شناختی هر فرد، تشکیل دهنده  چیزی است که «سیستمِ خود» (self-system ) نامیده می‌شود. این سیستم در چگونگی درک ما از شرایط مختلف و چگونگی رفتار ما در واکنش به آن‌ها، نقش عمده‌ای ایفا می‌کند. خود-کارآیی، بخش مهمی از ........

امید حبیبی‌نیا
کارشناس روان‌شناسی بالینی و پژوهشگر ارتباطات

سال‌هاست که روش‌های درمانی تازه‌ای به روان‌شناسی بالینی و روان‌پزشکی راه یافته‌اند که برآمده از تحولات تکنولوژیک و فرهنگی تازه در جوامع مختلف هستند.

اگر در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ قرن گذشته فیلم‌درمانی^۱، روشی تازه و انقلابی به شمار می‌آمد، اکنون مدتی است که پژوهش و به کار گیری روش‌های تازه‌تر همسو با فن‌آوری‌های ارتباطی تازه و عصر ارتباطات قرن جدید آغاز شده است.

کلودیا شوارتزنبوگ، درمان‌جوی شرکت کننده در چت‌درمانی

این روزها در رسانه‌های آلمانی‌زبان و نشریات علمی جهان بار دیگراز «چت‌درمانی» یا درمان از راه گفت و گوی اینترنتی (Chat Therapy) سخن به میان آمده ...............

منظور از تمایل نیوروتیک تمايلي است كه يا ناشي از وضعيت بيمار روان است يا عواقب ناخوشايندي براي روان دارد . عملا تفكيك اين دو از هم ممكن نيست ولي از اين رو هردو خصوصيت تمايلات نيوروتيك را نوشتم كه دقيقا نمي دانم تعريف تمايل نيوروتيك كدام يك از اين هاست (يا شايد تعريفش چيز سومي باشد كه اين دو خصوصيت از آن ناشي شده اند )به هر حال كارن هورناي ليستي از تمايالات غالب نيوروتيك ارائه كرده است (وي ادعا نكرده است كه اين ليست جامع است حتي خاطر نشان كرده كه اين ليست قطعا كاستي هايي دارد در حقيقت آنچه كه ...............

نظريات مربوط به ذهن ناهشيار و تاثير آنها بر ظهور روانکاوي

در اوايل قرن هجدهم لايب نيتز بر طرح نظريه موناد شناسي خود اقدام کرد که در آن درجات متفاوتي از وضوح يا هشياري که از ناهشياري کامل تا وضوح يا هشياري قطعي تغيير مي‌کند، عنوان کرد. يک قرن بعد يوهان فريدريچ هربارت ، فيلسوف و مربي آلماني ، مفهوم ناهشيار لايب نيتز را به مفهوم آستانه هشياري توسعه داد. گوستاو فخنر نيز در تدوين نظريه‌ها درباره ناهشيار خدمت کرد. پيشنهاد او مبني بر اين که ذهن را مي‌توان با يک قطعه يخ قياس کرد، تاثير .............

ولفگانگ كهلر سخنگوي نهضت گشتالت بود. كتاب‌هاي او با مراقبت و دقت نوشته شده، در چندين جنبه از روانشناسي گشتالت كارهايي استاندارد است. تربيت كهلر در فيزيك زير نظر ماكس پلانك او را ترغيب كرد كه روانشناسي بايد خود را با فيزيك متحد كند و گشتالت‌‌ها (شكل‌‌ها يا الگوها) در روانشناسي مثل فيزيك به وقوع مي‌پيوندند.

كهلر در استوني به دنيا آمد، پنج ساله بود كه خانواده او به بخش شمالي آلمان نقل‌مكان كرد. تحصيلات دانشگاهي‌اش را در توبينگن، بن و برلين گذراند و ...........

روح كاركردگراي روانشناسي آمريكا در زندگي و كار جيمز مك كين كتل، كه جنبش را به سوي يك رويكرد عملي، آزمون‌گرا براي مطالعه فرآيندهاي ذهني جهت داد، نيز به خوبي نمايان بود. روانشناسي كتل به جاي محتواي هشياري به توانايي‌هاي انسان توجه داشت، از اين لحاظ به كاركردگرايي نزديك مي‌شود.

زندگي كتل

جيمز مك كين كتل در ايستون پنسيلوانيا متولد شد. او درجه كارشناسي خود را در 1880 از كالج لافايت كه پدرش رئيس آنجا بود دريافت كرد. به پيروي از رسم  ..............

در ارتباط با ويليام جيمز و نقش او در روانشناسي تناقض بسيار است. كار او منادي اصلي آمريكايي روانشناسي كاركردي و خود او پيشگام روانشناسي علمي جديد در ايالات متحد بود. يك بررسي اخير از تاريخ‌نويسان مربوط به روانشناسي نمايان ساخت كه جيمز در ميان مهمترين چهره‌هاي روانشناسي پس از وونت قرار داشت و رتبه دوم را كسب كرد و در فهرست، روانشناسان آمريكا سرآمد ديگران بود (كورن، ديويس و ديويس، 1991).

با اين حال، برخي از همكاران جيمز او را به عنوان نيروي منفي در رشد روانشناسي علمي مي‌ديدند. او نسبت به دورآگاهي، غيب‌بيني، روح‌گرايي (احضار روح) تلاش براي ...........

همه ما در طول زندگیمان در مورد تست های هوش حرف های زیادی شنیده‌ایم و افراد باهوشی را دیده‌ایم که به قولی IQ بسیار بالایی دارند.
حال بد نیست بدانیم این IQ یا همان هوش انسان که توسط تست‌های پیچیده آزمایش می‌شود چیست و چه خصوصیاتی دارد.

تست IQ :
کلمه IQ مخفف Intelligence Quotient یا همان بهره هوشی است. این بهره هوش سال هاست که به صورت تست مورد آزمایش قرار می‌گیرد و نشان می دهد توانایی و هوش هر فرد در مقابل جمعیت جهان چقدر است.
تست فوق نمره استانداری دارد که میانگین آن 100 است. در اکثر این تست‌ها نمره‌ای بین 90 تا 110 هوش متوسط فرد را نشان می‌دهد. نمره ...........

گروه خونی O :
صادق، خوشبین و پر انرژی هستند و از اعتماد به نفس بالایی برخوردارند. برای رسیدن به هدف قدرت و تحمل خوبی دارند. اگر در میانه راه به بیهوده بودن کاری که در حال انجامش هستند پی ببرند، خیلی راحت آنرا رها می کنند. درباره ی گذشته مثبت اندیشند، لذا چندان افسوس گذشته را نمی خورند.
به مسائل مادی اهمیت می دهند. آرام و باثباتند و در برابر ..........

هروئین یک داروی مخدر غیر قانونی است که از خشخاش تریاک ساخته می شود . خشخاش تریاک ،گیاهی است که در خاورمیانه ،جنوب شرقی آسیا و بخشهایی از مرکز و جنوب آمریکا یافت می شود .در محصول تریاک دانه ( تخم ) خشخاش را برش داده و از آن شیره به بیرون جاری می شود . عنصر سازنده اصلی آن شیره ای است از تریاک خام به نام مرفین ،مرفین به آسانی بوسیله یک فرایند شیمیایی به هروئین تبدیل می شود .در سال 1973 دانشمندان کشف کردند که در مغز گیرنده هایی برای مخدرها وجود دارد. به عبارت دیگر،محل هایی بر روی نورونها برای شناختن (جذب ) مخدرها وجود دارد.این گیرنده ها در بخش های مهمی از مغز برای تنفس ،درد و هیجانها واقع شده اند . کشف گیرنده های مخدر در نقاط برجسته مغز این سوال را مطرح کرد که چرا نورونها این چنین گیرنده هایی دارند.دو سال بعد ، دانشمندان پاسخ آن را پیدا کردند . خود مغز مخدرهای شناخته شده ای ...............

پیدایش هوش عاطفی

آخرین تحول و ابداع مهم، در درک رابطه بین تفکر و عاطفه است. بر خلاف عقاید قبلی بهترین و منحصرترین کمکی که این سازه کرده این است که عواطف و افکار را با هم سازگار میداند و هوشمندانه آنها را باهم ترکیب میکند امروزه هوش عاطفی دارای دو حوزه و طیف گسترده است. یکی از طیفها روانشناسی است که هوش عاطفی را به عنوان یک ویژگی شخصیتی به حساب می آورد و طیف دیگر پژوهشهای تجربی هستند که بصورت دقیق و جامع آنرا مورد مطالعه ..................

توصيف محاسن و معايب نفس در آينه خويش هنرى است كه كم و بيش با تاملى از همه انسانها ساخته است. اين توصيف، باعث مى‏شود كه آدمى نه در حق خويش بزرگ‏بينى كند و با تلقى واقعيت از واقع‏نماهاى درونى، خود را بفريبد و نه آنكه با خود كم‏بينى، از ظرفيت و استعدادهاى واقعى خويش كمال استفاده را نبرد. پيمودن نردبان رشد و كمال به سوى قرب خداوند، چنين توصيفى را براى هر فردى ضرورى مى‏كند.

توصيف حاضر از يكى از دانشجويان دانشگاه علوم پزشكى... از خويش است كه به قصد چاپ و انتشار نوشته نشده است ولى از اين باب كه مى‏تواند راهنماى عملى براى ديگران باشد، درج آن را سودمند پنداشتيم.

«به نام آنكه هستى از اوست‏»

زمانى كه به دبستان مى‏رفتم، گاهى اوقات از ذهنم مى‏گذشت كه آيا «من‏» واقعيت دارم؟ آيا زندگى حقيقت دارد؟ يا اينكه بازى و نمايشى بيش نيست و افراد ............

روياها(dreams) تجربه تصاوير، صداها و ساير حواس خيالپردازي شده حين خواب ميباشند. معمولاً محتوا و مضامين روياها خارج از كنترل رويا بين است، البته به استثناي روياهاي روشن(LUCID DREAMS) كه درآن رويابين هوشيارانه در مي يابد كه در حال رويابيني است و قادر به تغيير حقايق پيرامون خويش و كنترل جنبه هاي گوناگون رويا ميباشد. قويترين روياها و آنهايي كه يادآوري شان آسان است در مرحله پنجم خواب يا همان رم(REM) ديده ميشوند. يك فرد بطور متوسط 6 سال از كل عمر خود را در ديدن رويا سپري ميكند، به عبارتي 2 ساعت در هر شب.

ديدگاه نظريه پردازان در باب كاركردهاي رويا:

1- نظريه زيگموند فرويد: زيگموند فرويد و كارل يونگ هر دو روياها را  برهم كنشي بين ناخودآگاه و خودآگاه مي انگاشتند. همچنين اعتقاد داشتند كه ناخودآگاه انسان نيروي غالب در روياها است. فرويد بر اين عقيده بود كه سانسور فعال بر ضد ناخودآگاه حتي در روياها نيز .............