تبليغاتX
مثبت من

مثبت من

جه فکر کنی که میتوانی, چه نمیتوانی, در هر صورت حق با شماست. "هنری فورد"

 

 

(تصویر: میرچیا الیاده)

 

 

بگذارید از ابتدا روشن کنم: این کتاب، درآمدی بر اسطوره نیست، بلکه رویکردها را به اسطوره، در محدودهی نظریههای مدرن، معرفی میکند. نظریههای اسطوره، که شاید به قدمت خود اسطورهها باشند، بی شک به دوران پیشسقراطی برمیگردند، اما تنها در عصر مدرن ـ بهخصوص، تنها از نیمهی دوم سدهی نوزدهم ـ ادعای علمی بودن دارند. این از آن رواست که تنها از آن زمان بهبعد رشتههای تخصصی، چون علوم اجتماعی بهوجود میآیند و عرضه کردن نظریههای بهراستی علمی را در مورد اسطوره پی میگیرند. بعضی از نظریههای علمی شاید همتاهای قدیمتری داشتهباشند، اما نظریهپردازی علمی با نظریهپردازی قدیمتر متفاوت است. در حالی که اسطوره نظریهپردازی گذشته، بیشتر متکی بر حدس و تجرید بود، نظریهپردازی علمی بر اساس اطلاعات جمعآوریشده است. تفاوتهائی که جون بیاتی ، انسانشناس، جمعبندی کردهاست، شامل علوم اجتماعی دیگر نیز میشود:


برای خواندن این مطلب در اینجا کلیک کنید.

 

 

+ نوشته شده در  شنبه 23 آبان1388ساعت 9:56 AM  توسط   | 

 


 


 


زئوس پسر کرونوس و رئاست پدرش نوزادانش را مي بلعيد تا بر عليه او شورش نکنند،  مادرش او را نجات داد و به گوريبانت ها ، کوريت ها و ماده بزي به نام آمالته سپرد. پس از آنکه زئوس به سن رشد رسيد، با همکاري متيس (خداي خرد) معجموني ساخت وکرونوس را ودار به نوشيدن آن کرد و پدر را وا داشت تا تمام برادران و خواهرانش را که بلعيده بود (پوزيدون–هادس– هستيا–ديميتر-هرا ) دوباره به جهان باز گرداند سپس سيکلوپ ها و هکاتونشير ها را آزاد کرد و با شکست ژئانها که سر به شورش برداشته بودند در جنگي هولناک به جاي کرونوس قدرت ...

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 2 آبان1388ساعت 6:0 PM  توسط   | 

 

 

يونگ وبشقاب هاي پرنده ؟ چنين ارتباطي غريب مي نمايد. اولين پرسشي که طرح مي شود اين است که توجه به چنين مسئله اي از کجا ريشه مي گيرد .


چرا يکي از بزرگترين روانشناسان عصر حاضر ، در آخرين سال هاي عمر خود به تحليل پديده اي چون بشقاب هاي پرنده پرداخته است ؟


يونگ خود به اين پرسش پاسخ مي دهد و مي گويد : «شايعات مربوط به بشقاب هاي پرنده ، به دليلي خاص ، موضوعي در خور توجه براي روانشناسان است . اولين سؤال اين است : آيا بشقاب پرنده واقعيت مادي دارند يا محصول خيال آدمي هستند؟ « براي اثبات علمي يا فيزيکي چنين پديده اي فعلاً دلايل قانع کننده و شواهد کافي موجود نيست . با اين حال قسمت ...

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 26 مرداد1388ساعت 5:58 PM  توسط   | 

 

نرسیسیانس ،امیلیا، انسان، نشانه،فرهنگ، نشر افکار ،آذر 1387، چ اول.


انسان ،حیوان نماد ساز

موضوعات مورد بررسی دانش انسان شناسی رابطه ای در هم تنیده و جدایی ناپذیر با مفاهیم نماد و نشانه دارند.اهمیت این موضوع برای درک فرهنگ انسانی تا به آنجاست که ارنست کاسیرر "انسان را حیوان و موجود نماد ساز" می داند و مشخصه اصلی او را ساخت" نماد" می شمرد.از سوی دیگر بسیاری از ساختار های انسانی بر پایه عناصر نمادین قابل فهم هستند ،در این باره ویکتور دبلیو ترنر به عنصر نماد به عنوان مشخص ترین واحد‌ آیین می پردازد.اما اهمیت این  مفهوم یعنی "نماد "بود که انسان شناسی نمادین را در برابر انسان شناسی مارکسیستی،ماتریالیستی و متاثر از عناصر مادی و اقتصادی نشاند و انسان شناسی نمادین کوشید تا ابعاد ناپیدایی  را که از چشم انسان شناسان دور مانده بود نشان دهد.در این میان انسان شناسی نمادین که رابطه ای نزدیک با انسان شناسی تفسیری دارد ،بی درنگ نام بزرگان این مکتب قدرتمند را .....

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 21 مرداد1388ساعت 9:19 PM  توسط   | 

 

مقدمه

قبل از هر چیر بیایم این مفهوم را مشخص کنیم که اسطوره چیست؟ ما در حال حاضر داریم روی چه چیزی بحث می کنیم ؟
میرچا الیاده اسطوره شناس معروف جهان در ارتباط با نقش اسطوره در زندگی امروز می گه " هر آنچه ما در زندگی امروز داریم ، ریشه در اساطیر دارد" ، جزف کمبل تفسیر حرف الیاده می گه " اسطوره در تمام دنیا نقش داره ، اسطوره در سیاست گرفته تا در جشن های سوگواری ، شادی ها و... نقش داره"
یکی دیگه از فاکتور های مشترک اسطوره های جهان پیروزی خوبی بر بدی هست ، در هیچ اسطوره ای به جرات می توان گفت بدی پیروز نشده یا اگر هم شده باشه این پیروزی ظاهری بوده و تمام مردم خیر را به عنوان قهرمان داستان می شناسند ، به نظر شما ریشه این وجه مشترک در چی هست ؟
یک نگاه به همین کشور خودمون بندازیم...

 

 


 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 16 تیر1388ساعت 7:3 PM  توسط   | 

 

تعريف ارسطوره در يك فرهنگ واژگان، داستانهايي درباره‌ خدايان است. اما يك خدا چيست؟ يك خدا، تجسم قدرتي برانگيزنده يا نظامي ارزشي است كه در زندگي بشر و كاينات عملكرد دارد - قدرتهاي جسم خود شما و طبيعت. ارسطوه‌ها وجه استعاري توان بالقوه روحي در بشريت‌اند، و همان نيرو‌هايي كه به زندگي ما روح مي‌بخشند، به زندگي جهان نيز جان مي‌بخشند. اما اسطوره‌ها و خداياني وجود دارند كه با جوامعي خاص سر و كار دارند و خدايان حامي آن جامعه‌اند. به عبارت ديگر، دو سطح كاملاً متفاوت اسطوره‌شناسي وجود دارد. يكي آنكه شما را به طبيعت‌تان و ...

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 10 تیر1388ساعت 7:3 PM  توسط   | 

 

                                   بهار مختاریان

 

تا قرن نوزدهم در اروپا اسطوره (Mythos) در تقابل با واقعیت (Realität) تعریف می شد. در چنین نگاهی داستان آدم و یا موجودات نامرئی و یا حتی تئوژنی هزیود[1] همه به چنین حوزه ای تعلق داشت. واژۀ Mythos، چون بسیاری دیگر از مفاهیم، ریشه در یونان دارد و به معنی «روایت، نقل و گفتار»، معمولا در تقابل با Historia و Logos به کار میرفته است. آغاز فلسفۀ یونان در قرون 5 و 6 پیش از میلاد، با نخستین گام از Mythos به Logos برداشته شد. نخستین فلاسفه ای که این گام را برداشتند، فلاسفۀ علوم تجربی بودند که به پاسخ مادۀ نخستین پیدایش جهان دست یازیدند. پاسخ غیر اسطوره ای تالس (Thales) در نظر گرفتن «آب» به عنوان مادۀ آغازین بود. شاگرد او  انکسیماندور (Anaximandor)  «هوا» را مادۀ آغازین دانست و این روند همچنان ادامه یافت. اما ...

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 5 خرداد1388ساعت 5:2 PM  توسط   | 

 

 

 

تا قرن نوزدهم در اروپا اسطوره (Mythos) در تقابل با واقعیت (Realität) تعریف می شد. در چنین نگاهی داستان آدم و یا موجودات نامرئی و یا حتی تئوژنی هزیود همه به چنین حوزه ای تعلق داشت. واژۀ Mythos، چون بسیاری دیگر از مفاهیم، ریشه در یونان دارد و به معنی «روایت، نقل و گفتار»، معمولا در تقابل با Historia و Logos به کار میرفته است. آغاز فلسفۀ یونان در قرون 5 و 6 پیش از میلاد، با نخستین گام از Mythos به Logos برداشته شد. نخستین فلاسفه ای که این گام را برداشتند، فلاسفۀ علوم تجربی بودند که به پاسخ مادۀ نخستین پیدایش جهان دست یازیدند. پاسخ غیر اسطوره ای تالس (Thales) در نظر گرفتن «آب»به عنوان مادۀ آغازین بود. شاگرد او انکسیماندور (Anaximandor) «هوا» را مادۀ آغازین دانست و این روند همچنان ادامه یافت. اما باید درنظر داشته باشیم که «رابطۀ فلاسفۀ پیش سقراطی با دین و اسطوره، رابطه ای مجادله برانگیز نبود. برای همین است که گفته می شود که فرضیات نخستین این فلاسفۀ تجربی تضاد آگاهانه با دین یونانی به شمار نمی آمد، زیرا دین یونانی متفاوت با مسیحیت و یهودیت، هیچ اصول مطلقی برای آفرینش جهان نمی شناخت و اصطلاح «آفرینش از هیچ » را نداشت، بلکه بیشتر هم اسطوره های دینی و هم فلاسفۀ تجربی، طبیعت را چیزی «بغانه» می دانستند. جالب اینجاست که فلسفۀ یونانی به درافتادن با اسطوره ها برنیامد بلکه با یک سری توضیحات عقلانی دربارۀ جهان آغازید و کم کم تقابل با اسطوره برایشان به آگاهی بدل شد. (Nestle, 1975: 81-82)

برای خواندن این مقاله در اینجا کلیک کنید.

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 4 خرداد1388ساعت 6:35 PM  توسط   | 

 

 

 

ترجمه سمیرا قاسمی
 

(تصویر از جوزف کمبل)joe.gif

جوزف جان کمبل، سخنران، مدرس و اسطوره شناس برجسته ی آمریکایی ست که در زمینه ی ادیان و اسطوره شناسی تطبیقی از شهرت بسیاری برخوردار است. آثار وسیع او, همگی جنبه های متنوعی از تجربیات انسان  می باشند. به راستی فلسفه ی او با این عبارت مشهورش عجین شده است که :" در پی سعادت خویش باش"

کودکی و تحصیلات
کمبل در نیویورک و در خانواده ای کاتولیک  متولد شد. در همان دوران کودکی پس از بازدید از موزه ی آمریکایی تاریخ طبیعی(1) و  توجه به صنایع دستی بومیان آمریکا, شیفته ی فرهنگ آنها شد.  طولی نکشید که در حوزه های متعددی از جوامع بومی آمریکا و در وهله ی نخست اسطوره های ایشان, تبحر یافت. همین امر, وی را به سمت مطالعات مادام العمر خود پیرامون اسطوره و زنجیره های مرتبط میان اسطوره های ملل گوناگون هدایت کرد. او از مدرسه ی کانتربری(2) در سال 1921 فارغ التحصیل شد. کمبل در کالج دارتموت به تحصیل زیست شناسی و ریاضیات پرداخت اما پس از مدتی متوجه علاقه ی خود به علوم انسانی شد. از این رو به دانشگاه کلمبیا ....

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 17 اردیبهشت1388ساعت 7:45 PM  توسط   | 

شماره 604 ، شنبه،13 مهر ، 1387
 
كتاب «اسطوره و رمز» مجموعه‌ای از مقالات تحقیقی است كه از دیدگاه‌های مختلفی به بررسی معنای اسطوره و رمز می‌پردازد. دیدگاه نخست، روانكاوی است كه علم روان‌شناسی در روزگاران گذشته بر پایه آن بنا نهاده ‌شد. در این بخش مقالات «نمادپردازی» نوشته رنه لافورگ، «پیكاسو» نوشته كارل گوستاو یونگ، «نقد نظریه نقدپردازی فروید» نوشته دان اسپربر و «روایات اساطیری و معتقدات مردمی قبایل آفریقایی درباره زن» نوشته ژرژ بالاندیه ارائه شده‌اند. در این مقالات روان‌شناسی یونگ، جایگاهی ویژه دارد. پژوهش‌های یونگ به اعتقاد كاترین كلمنت، فاصله میان اسطوره و وهم را می‌پوشاند. در این بخش مترجم برای آنكه نقد دیدگاه روانكاوی به‌صورتی یك‌جانبه مطرح نشود، دو بررسی جامعه‌شناختی و انسان‌شناختی در باب رمزها و اسطوره‌های فرهنگ جوامع آفریقایی را نیز آورده ‌است. دیدگاه اصالت ساختار، دیدگاه دوم این كتاب است. این دیدگاه كه در كشور ما به‌ درستی شناخته شده نیست، با بهره‌گیری از روانكاوی به سراغ ماركسیسم رفته ‌است. در این بخش «ساختارهای نقلی اسطوره» اثر هارالد وین‌ریچ و «ادبیات و اسطوره» اثر نورتروپ فرای آمده‌اند. این مجموعه مقالات را جلال ستاری به فارسی ترجمه كرده ‌است. كتاب‌شناسی وی كه راهگشای بررسی اسطوره است، در این بخش آمده ‌است. این كتاب‌شناسی به تعیین دقیق نقد اساطیر به طور كلی و نیز ادیان‌شناسی، روان‌شناسی، شمایل‌شناسی (شناخت تمثال‌های دینی)، شرح و تمثیل مذهبی و تمثیلات منحصر می‌شود. در این مجموعه كتاب، ترتیب تاریخی یا سال‌شمار رعایت شده ‌است. ابتدا تحقیقات درباره عصر باستان و تورات ذكر می‌شود و سپس به قرون وسطی و رنسانس پرداخته می‌شود. در این دو دوره به‌ ویژه به كیهان‌شناسی و اسطوره‌شناسی و كتاب‌های نشان‌ها و علامات توجه ویژه‌ای نشان داده شده است. مقاله‌های «سنت و ناخودآگاهی»، «منطق‌الطیر» و «سیف‌الاسلام» از رنه گنون و «روح نمادپرداز» از فریتیوف شوئون پایان‌بخش این كتاب هستند. كتاب «اسطوره و رمز» را انتشارات سروش در سال 1374 برای نخستین‌بار منتشر كرد و اكنون چاپ سوم این كتاب را در 167 صفحه با شمارگان 2000 نسخه و به قیمت 1300 تومان منتشر كرده ‌است
+ نوشته شده در  سه شنبه 27 اسفند1387ساعت 5:8 PM  توسط   | 

 

cls.jpg

(تصویر: کلود لوی استروس)

 



در مراسم بزرگداشت سده تولد کلود لوی استروس که روز 19 آبان 1387 در فرهنگستان هنر برگزار می شود،  دو سخنرانی  درباره  دیدگاه های اسطوره شناسی  این متفکر  و رویکرد تاریخی وی ارائه خواهند شد. خانم دکتر بهار مختاریان و آقای دکتر ناصر فکوهی به ترتیب این سخنرانی ها را در کنار سه سخنرانی دیگراز آقای دکتر بهمن نامور مطلق دبیر فرهنگستان هنر،  خانم دکتر سارا شریعتی و اقای دکتر شهرام پرستش ارائه می دهند. دو چکیده  مربوط به ......
 
 

 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اسفند1387ساعت 12:51 PM  توسط   | 

 

1. اسطوره، نامي پرسش برانگيز است. در عرف دانشگاهي، هر نظامي از عقايد و باورها را كه ديگر پيرو و معتقدي نداشته باشد، نظامي اساطيري مي­دانند. از اين روست كه از اساطير مصري، اساطير آزتكها، و اسطوره­هاي سلتي سخن مي­گويند. بيشتر بدان دليل كه امروز كسي براي دفاع از آيين قرباني براي اودين يا كوئتزال كوآتل پيدا نمي­شود و تحليل و تشريح و جراحي نمادهاي قدسي و باورهاي بنيادين اين اقوام ديگر حساسيت و آزردگي­اي را بر نمي­انگيزد. به اين ........

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 20 دی1387ساعت 10:44 AM  توسط   | 

 

maghaleh-vakili-narivsang.jpg

 

 

 

1. در میان ایزدان کهن ایرانی، برخی کمتر از بقیه شهرت دارند. این که ایزدانی مانند پارندی و درواسپ و رام شهرتی فروپایه تر از  مهر و بهرام و هورمزد دارند، برای همگان امری بدیهی و طبیعی مینماید. چرا که اینان نیروهای طبیعی فرعی و جزئی تری را نمایندگی می کنند، و معمولا همچون همراهان ه نقش هایشان در ذهن مردمان داشته¬ است، همواره با این تفسیر ساده قابل توجیه نیست. چه بسا که ایزدی در دورانی تاریخی اهمیتی بیشتر داشته باشد، و به مرور زمان کارکرد خویش را از دست داده باشد، یا ایزدی فرعی و فروپایه که در مقطع تاریخی خاصی خویشکاری مهمی را بر عهده گرفته باشد و به کانون مرکزی ایزدکده ی ایرانی برکشیده شده باشد.
بررسی ساختار عمومی توزیع تقدس در میان ایزدان کهن ایرانی، البته کاری شایسته و جذاب و آموزنده است. اما آنچه که در کنار این کار ضرورت دارد، وارسی مواردی است که دگردیسی هایی از این دست رخ داده است. زوال شهرت و اهمیت یک ایزد، یا درخشیدن و اهمیت یافتنش معمولا با دگردیسی هایی در نظام فرهنگی همراه هستند، و به تحولی در ساختار و روابط جم های (جفتهای متضاد معنایی) ‌مرکزی تعیین کننده ی آن نظام فرهنگی باز می گردند.

 

برای خواندن کل مقاله در اینجا کلیک کنید.

+ نوشته شده در  سه شنبه 17 دی1387ساعت 6:58 PM  توسط   | 

 

جست وجوى رد پاى مفقوده زن در میان اسطوره هاى غبار گرفته و بى تاریخ، بى تردید کارى است دشوار و گاه ناشدنى. اما نگاهى عمیق تر به عمق داستان ها نشان مى دهد که باید از لابه لاى رمز ها به واقعیت ها پى برد. پرده ها را پس زد و حقیقت را دید. حقیقتى که در گذر زمان گم شده است. گاستون باشلار Gaston Bachlard جمله جالبى دارد که حیات تاریخى انسان را از پس زمینه اسطوره وار تا به واقعیت تاریخى در بر مى گیرد، او مى گوید: «آدمى صحنه رمز ها است.» رمز هایى که وقتى مى شکافى شان و هسته ها و معنا ها را در مى یابى، جلوه هاى تازه اى .......

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 8 دی1387ساعت 3:56 PM  توسط   | 

 

اتو  رانک

هنر و هنرمند

 

بخش هفتم

اسطوره و استعاره

 

(ترجمه از فرانسه توسط حمید محوی)

 

«پیشگفتار مترجم : «اسطوره و استعاره» بخشی ست از چهارده بخش از کتاب «هنر و هنرمند

Art et artiste بقلم اوتو رانک Otto Rank. مترجم آنرا از ترجمۀ فرانسه انتشارات پایو Edition Payot 1998بفارسی ترجمه کرده است. چنانچه از پیشگفتار نویسنده بر می آید این کتاب برای اولین بار بتاریخ دسامبر 1930 بچاپ رسیده است.

اتو رانک بسال 1884 در وین بدنیا می آید و از نخستین نسل روانکاوان مکتب فروید است ولی از سال 1923 از فروید فاصله می گیرد. او در سال 1926 اتریش را ترک می کند و مابقی عمر او بین پاریس و نیویورک می گذرد. اتو رانک در سال 1939 فوت می کند. همین انتشارات ......





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 3 آذر1387ساعت 11:34 PM  توسط   | 

 

Azmayeshgah- hedayat.jpg

یادداشت ارائه شده به کلاس نظریه های جدید انسان شناسی، نیم ترم اول 1385 -86


در دهه های اخیر, انسان شناسی نمادین و گرایش نمادگرایانه در تحلیل های انسان شناختی, به مثابه رویکرد معنوی و ذهنی به فرهنگ, جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. چراکه برخلاف برخی دیدگاه های جبرگرایانه ماتریالیستی, اغلب انسان شناسان بر اهمیت ذهن گرایی و ابعاد معنوی فرهنگ بر اعتلای حیات بشری تاکید دارند.
ادوارد ساپیر (1884-1939), انسان شناس و زبان شناس معروف آمریکایی, نمادگرایی را چنین تشریح می کند: « ظاهراُ می توان در همه معانی نمادگرایی دو عامل مشترک یافت؛ نخست آن که نماد, خود را جایگزین گونه ای رفتار بینابینی می کند, به همین دلیل هر نوع نماد گرایی سبب ظاهر شدن معانی می شود که نمی توان آن ها را به خودی خود از تجربه بلافصل استنتاج کرد. سپس آن که نماد گرایی انرژی را متراکم می کند: معنی نماد, هیچ رابطه ای با ........
 
 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 9 آبان1387ساعت 5:12 PM  توسط   | 

 

Maghaleh-osturehshenasi shie.jpg
اسطوره شناسی یکی از مباحث مهم در پژوهش های انسان شناختی و فرهنگی و عموما این شاخه پژوهش معطوف به جوامع باستانی بوده که از لا به لای متون و اسناد باقی مانده به دنبال شناخت نظام اسطوره شناختی جوامع کهن است. در این راستا رویکردهای تبیینی مختلفی برای فهم و تفسیر و تحلیل  اساطیر شکل گرفته است که عموما ذیل پارادایم تقلیل گرایانه روان شناختی قرار می گیرد. انسان شناسی با تاکیدی که بر کار میدانی داشته، سبب تحول  نظریات و رویکردهای اسطوره شناسی با تاکید بر جوامع زنده شده است. اسطوره به مثابه امری زنده و در درون فرهنگ به سه حوزه اصلی معنا، کنش و تقدس در یک فرهنگ می پردازد. در این مقاله به دنبال بیان رویکرد سیستمی به اساطیر(نظام اساطیری) و با در نظر گرفتن اسطوره به مثابه نظام فرهنگی و تشابه آن با نظام نمادین دین، به دنبال تاکید بر تفسیری بودن مطالعه اساطیر و لزوم انجام این کار در جامعه ایران امروز برای نفد معرفت اسطوره شناختی رایج بوده ایم.


برای خواندن کل مقاله در فرمت پی دی اف در اینجا کلیک کنید.

این مقاله نخستین بار در فصلنامه انسان شناسی جهاد دانشگاهی شماره 4 بهار 1386 منتشر شده و به وسیله سردبیر برای تجدید انتشار در اختیار انسان شناسی و فرهنگ قرار داده شده است.

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 آبان1387ساعت 5:13 PM  توسط   | 

 

 

اسطوره‌شناسی دانشی است که به بررسی روابط میان افسانه‌ها، و جای‌گاه آن‌ها در دنیای امروز می‌پردازد.

اسطوره نماد زندگی دوران پیش از دانش و صفت و نشان مشخص روزگاران باستان است. تحول اساطیر هر قوم، معرف تحول شکل زندگی، دگرگونی ساختارهای اجتماعی و تحول اندیشه و دانش است. در واقع، اسطوره، نشانگر یک دگرگونی بنیادی در پویش بالا روندهٔ ذهن بشری است. اساطیر، روایاتی است که از طبیعت و ذهن انسان بدوی ریشه می‌گیرد، و برآمده از رابطهٔ .......

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 28 مهر1387ساعت 0:7 AM  توسط   | 

 

 

پدرام عباسي

«تأملي كوتاه در باب اسطوره»
 

پيش از سقراط و پيدايش فلسفه، اساطير به طور كلي، شكلي از هنر و ادبيات محسوب مي‌شدند. هر چند اساطير خود نمود و نماد وجهي از باورهاي ديني دوران باستان بودند، اما اين باور به شكلي هنري بيان مي‌گرديد. به عبارت ديگر اساطير يونان باستان را مي‌توان مظهر حيات هنري يونانيان انگاشت. اما با ظهور فلسفه افلاطوني اين رويكرد در معرض پرسش و زوال قرار گرفت و اين دگرگوني اساسي در ساخت، بنياد و برداشت اساطيري پديد آمد. در اين دوران، فلسفه باورهاي سنتي و كهن و آداب و عادات رايج را دچار تزلزل ساخت و عقل فلسفي ديگر عقلي بود كه كاملاً صبغه‌ايي ناسوتي يافته بود. به قول نيچه در اين دوران خدايان المپ از آسمان به زمين .........






ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 15 شهریور1387ساعت 9:51 PM  توسط   | 

 

musighi-arnold schoenberg.jpg

(نصویر: آرنولد شئونبرگ)

 

 

 

لوی استروس، ساختار را نوعی الگو می داند که دست کم چهار ویژگی داشته باشد: نخست آنکه از اجزایی تشکیل شود که تغییر یکی از آنها دیگر اجزا را نیز دگرگون کند؛ دوم آنکه بتوان آن را در گروهی از  دگرگونی ها جای داد که به نوبه خود نمونه های دیگری از الگوی اولیه را بسازند؛ سوم آنکه در آن خاصیت پیش بینی وجود داشته باشد، یعنی دگرگونی یکی از عناصر به واکنشی ساختاری منجر شود که بتوان آن را از قبل پیش بینی کرد و چهارم آنکه کارکرد ساختار در ........

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 12 شهریور1387ساعت 6:9 PM  توسط   | 

 

Maghaleh-Parian-mokhtarian-2.jpg
بخش دوم و نهایی

طرح یک الگو

با توجه به آنچه گفته شد و گفتار نظری لوی استروس در پیوند ذاتی اسطوره ها و داستان های پریان، طرح یک داستان پریان را یا اسطوره سیاوش آن گونه که از شاهنامه در دست داریم؛ نشان می دهیم و در پی آنیم که الگویی به دست دهیم تا بر پایه آن رده بندی ای برخی از داستان های پریان در ایران را که چنین بن مایه هایی را دارند بر اساس روایت اسطوره ها شکل دهیم. در این طرح تنها عناصر اساسی تشکیل دهنده داستان را ذکر می کنیم.

برای خواندن این بخش  مقاله در اینجا کلیلک کنید.




+ نوشته شده در  پنجشنبه 24 مرداد1387ساعت 9:21 AM  توسط   | 

 

Maghaleh-Mokhtarian-Propp-1.jpg

(تصویر: ولادیمیر پروپ)

 

 

 

بخش اول

الگوی پیشنهادی رده بندی داستان های پریان بر بنیاد اسطوره ها (بهار مختاریان) (1)

بخش اول
چکیده: در این مقاله کوشیده شده است بنا بر مقاله لوی استروس که نقدی بر رده بندی داستان های پریان پروپ است، ارتباطی میان اسطوره سیاوش و داستان پریان کره اسب دریایی برقرار شود. لوی استروس در این مقاله بر این باور است تا وقتی  در رده بندی داستان های پریان، پیوند آن ها با اسوزره روشن نشود، رده بندی صرف آن ها بر پایه فرم بی نتیجه است. زیرا ما در گیر فرم می مانیم، نه محتوا که همان ساختار است. در ایران نه رده بندی صوری داستان های پریان به طور کامل انجام گرفته و نه پیوند آن ها با اسطوره ها طرح شده است. اما داستان های پریان و اسطوره ها با دو رویکرد و هدف متفاوت در شیوه روایت و ساخت؛ بن مایه ی واحدی را باز می نمایانند.

برای خواندن بخش نخست این مقاله در اینجا کلیک کنید.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 22 مرداد1387ساعت 9:21 AM  توسط   | 


طبق آمار اداره ی اوقاف در مجموع بیش از ۱۰۰۰ آب انبار در منطقه ی لارستان وجود دارد. از این تعداد، 54 برکه در اداره ی میراث فرهنگی کل کشور ثبت شده اند و ارزش تاریخی دارند. به طور کلی می توان آب انبارها را به سه دسته تقسیم کرد:

  ۱. برکه گنبدی: که سقف آن گنبدی شکل است.

  ۲. برکه دوتایی: که به شکل مستطیل است.

  ۳. برکه چهارتایی: که به شکل صلیب است.

برکه های گنبدی از انواع برکه هایی است که قدمت زیادی دارند. یکی از قدیم ترین این برکه ها در لار، برکه ی "بام بلند" در منطقه ی .......






ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 19 مرداد1387ساعت 10:37 PM  توسط   | 

 

pareha-mehrab-shamsollahi.jpg

کاربرد عناصر نمادین در فضاهای مقدس سب گردیده تا این فضاها ضمن برخورداری از تقدس از بار معنایی و محتوایی نیز برخوردار گردند و آموزه های دینی در عالی ترین شکل هنر متجلی شوند و از آنجایی که آموزه ها در ادیان مختلف متفاوت بوده فضاهای مقدس نیز به صورتهای مختلف شکل یافته اند ( معبد ، کلیسا ، مسجد و.. ) . " محراب " ،  که برخی از آن به عنوان " مهرابه " ، یاد می کنند از عناصر نمادین در فضای مسجد می باشد که از آن جهت مشخص نمودن قبله استفاده می شود و آنرا محل مبارزه با شیطان ونشانگر توحید و یگانگی خداوند می دانند ( در لغت به معنای صدر مجلس ، بالای خانه و در ادبیات عرفانی و نزد سالکان به هر جا که دل بدانجا کشش داشته باشد ، خطاب می گردد  ) اینکه چه ارتباطی میان محراب و مهرابه وجود دارد به فضای مقدس پیروان آیین مهر ( میترائیسم ) باز می گردد که چون بر این اعتقاد بودند .........




ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 12 مرداد1387ساعت 5:7 PM  توسط   | 

 

maghaleh- ferdinand de sausure.jpg

(عکس: فردینان دو سوسور)

 

 

 

در این جستار، هدف این است که با نگاهی انتقادی به بحث نشانة زبانی، معلوم کنیم که معنای هر نشانه‌ای متکثر است و می‌توان برای هر نشانه، با توجه به عوامل یا ابعاد مختلفی که به آنها خواهیم پرداخت، تفسیرهای معنایی متفاوتی قایل شد. تاکنون پژوهشگران بسیاری الگوهای متفاوتی در این خصوص عرضه کرده‌اند؛ اما الگویی که در این مقاله می‌آید، علاوه بر عناصر معنایی واژگانی، عناصر معناییِ بافتی و نیز دیگر ابعاد نشانه‌ای را در بر می‌گیرد؛ یعنی در واقع، ابعاد مختلف نشانه در یک نشانة فراگیر گرد می‌آید.

 

این مقاله نخستین بار در فصلنامه خیال شماره 6، تابستان 1382 به چاپ رسیده است و سردبیر فصلنامه آن را برای تجدید انتشار در اختیار «انسان شاسی و فرهنگ» قرار داده است.

برای خواندن مقاله در فرمت پی دی اف در اینجا کلیک کنید. 

 

+ نوشته شده در  جمعه 24 خرداد1387ساعت 10:42 PM  توسط   | 

 

maghaleh--sajadpour.jpg
هویت بعنوان یک ویژگی متمایز کننده در ابعاد مختلف فردی، جمعی و....دارای مولفه های  فراوانی است که افراد را نسبت به کیستی شان آگاه می کند. یکی از مولفه های اصلی سازنده این درک از خود ، فرهنگ است.هویت فرهنگی متمایز  ناشی از عوامل متعددی است که در شکل گیری و استمرار خود، به این عوامل وابسته است. اساطیر، دین، زبان و...برخی از این مولفه ها هستند. در این مقاله اساطیر به عنوان یکی از عوامل اصلی تشکیل دهنده هویت جمعی و فرهنگی جامعه در ارتباط با هویت زن ایرانی مورد بررسی قرار گرفته است که نفوذ خود را از طریق لایه های کهن فرهنگی بر کنشگران اجتماعی اعمال می کند. در واقع بررسی نقش اساطیر در فرایند هویت یابی زن ایرانی مساله اصلی این مقاله است..در این راستا تلاش شده با بسط مفاهیم نظری هویت در گستره اساطیر ایران به چهره های شاخص زنان اساطیری ایران با ویژگی های برجسته آنها مورد واکاوی ........





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 27 اسفند1386ساعت 8:34 AM  توسط   | 

 

داریوش برادری روان‌شناس/ روان‌درمان‌گر

رقص زبان جسم و بهترین بیان‌گر تمناهای جسم و آرزومندی جسم و انسان است. بنابراین به‌گونه تراژیکی منطقی است که وقتی در فرهنگی، چون فرهنگ ما، جسم و تمناهای جسم سرکوب می‌شوند، هم‌زمان رقص نیز سرکوب می‌شود. یا رقص فقط در بخشی از بدن و عشوه در صورت و حرکات محصور می‌ماند و توانایی تحول ندارد و در درون آن دیالوگ و جدل عاشقانه و قدرتمند‌انه میان دو جنسیت و یا علائق صورت نمی‌گیرد، آن‌گونه که در رقص‌های کلاسیک چون فلامینگو یا تانگو و یا رقص‌های مدرن چون هیپ‌پاپ و غیره شاهد آن هستم.


سرکوب جسم و تمنای جسم به معنای آن نیز است که در این فرهنگ کلمات و نواهای موسیقی و رقص برای نشان‌دادن همه احساسات از عشق تا نفرت، از خشم تا هراس، از لمس بیگانگی تا شوق یگانگی رشد نمی‌کنند. زبان و موسیقی و رقص این فرهنگ اسیر یک‌ سری احساسات و اخلاقیات باقی می‌ماند و جسم و قدرت خلاقیتش را مرتب سرکوب می‌کند و یا ناتوان از بیان آن است، زیرا ابتدا بایستی هرچه بیشتر این نواها، کلمات، ارزش‌ها ........




ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 24 اسفند1386ساعت 6:47 PM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade-4.jpg

 

بخش چهارم و نهایی


تأثیر نظریات الیاده در حوزه های انسان شناسی


الیاده میراث فکرى عظیمى از خود بر جاى گذاشته است که بى شک تا سالیان دراز در حوزه هاى متفاوت علوم انسانى موثر باقى خواهد ماند. رابطه الیاده با انسان شناسى به طور عام و با انسان شناسى دین رابطه اى بسیار نزدیک اما کمابیش متناقض است که آن را به گونه اى دیگر مى توان در رابطه اى شخصیتى همچون ژرژ دومزیل نیز با انسان شناسى مشاهده کرد. الیاده که تحصیلات خود را در فلسفه و تاریخ ادیان به انجام رسانده بود و سفر و اقامت چند ساله اش به هندوستان، در جوانى، تاثیر عمیق بر ذهن و نظام فکرى او بر جاى گذاشته بود تا به انتها محدوده خود را به آنچه در طبقه بندى هاى علوم انسانى «تاریخ ادیان» مى نامند حفظ کرد، با این همه نخستین تناقض الیاده نیز از همین طبقه بندى آغاز مى شود: رویکرد ویژه اى که الیاده نسبت به پدیده دینى داشت او را بیشتر از آنکه به «تاریخ» و «جغرافیا»ى دینى پیوند دهد به از میان برداشتن مرزهاى تاریخى و جغرافیایى در این پدیده سوق مى داد به گونه اى که به سهولت مى توان از رویکردى نه فقط «غیرتاریخى» بلکه حتى تا اندازه اى «ضدتاریخى» در اندیشه او سخن .........




ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 23 اسفند1386ساعت 8:39 PM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade.jpg

بخش سوم

مفاهیم و نظریه های کلیدی

نگرش الیاده به دین


الیاده در تفسیر و تاویل پدیده‌های دینی روش و نگرش تازه‌ای داشت و بر آن بود که نمادپردازی دینی، بهترین جلوه پاسخ خلاقانه‌ای است که انسان به هیبت هستی و حضور در کیهان ناپیدا کران می‌دهد. انسان نهایتا با کیهان همسو و همساخت (همان هماهنگی و همسانی جهان صغیر با جهان کبیر که ریشه در اندیشه‌های دینی و عرفانی کهن دارد) و اساطیر کهن که حکم صور ازلی یا اعیان ثابته را دارند، هنوز و همچنان در ذهن و زندگی انسان جدید نفوذ دارند. وی بر آن بود که تاریخ و تحقیق ادیان، همدلی و انسان‌دوستی به بار می‌آورد که بسی فراتر و اصیل‌تر از اومانیسم غیردینی غربی است. روش و نگرش الیاده در اتمام آثارش، تلفیقی و کثرت‌گرایانه و همراه با وسعت مشرب است و آمیزه‌ای است از مردم‌شناسی، پدیدارشناسی به شیوه هوسرل، ساخت‌گرایی و تاویل و کشف معنای باطنی یا هرمنوتیک. این نکته هم به عنوان بخشی از نگرش او قابل ذکر است که او تقدس یا امرقدسی، یعنی جوهر مشترک همه جلوه‌های حیات و فرهنگی دینی را امری اصیل، بسیط، واحد و تحویل‌پذیر و غیرقابل تجزیه و تحویل به ........



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 23 اسفند1386ساعت 8:36 PM  توسط   | 

 

maghaleh-sinema.jpg
نوشتار حاضر از مقالات مهم در زمینة مطالعات زبان‌شناختی و نشانه‌شناختی سینماست. روژه اُدن در این مقاله می‌کوشد تا تحلیل نشانه‌شناختی فیلم را فراتر از بررسی صرفِ خود متنِ فیلم، اعم از گفتگوها و تصویرها و موسیقی و اصوات، ببرد. در این راه، به مانند عده‌ای دیگر، رویکردهای زبان‌شناسی به کاربردشناسی فیلم را مطرح می‌کند. بر این اساس، فهم فیلم یا، به عبارتی، فهم آنچه تماشاگر از فیلم درمی‌یابد منوط است به بررسی سازوکار رابطة تماشاگرِ کنشگر با کارگردانِ کنشگر. به این ترتیب، تمام عناصر «برون‌فیلمی» در نشانه‌شناسی کاربردی مد نظر قرار می‌گیرد.

برای خواندن کل مقاله در فرمت پی دی اف در اینجا کلیک کنید.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 اسفند1386ساعت 5:4 AM  توسط   | 

 

goftegou-satari.jpg

ــ آقاى دکتر در آغاز گفتگو بفرمایید در چه سالى براى ادامه تحصیل به خارج رفتید؟

            وقتى از دبیرستان دارالفنون فارغ التحصیل شدم، در کنکور اعزام محصل به اروپا شرکت کردم و اگر اشتباه نکنم با اولین دوره اعزام محصل به فرنگ، پس از رضاشاه، به اروپا رفتم در سال 1329 که مى شود سال 1951 میلادى.
ــ منظور دوره پهلوى دوم است؟
            بله. پهلوى دوم در زمان نخستوزیرى رزم آرا. فراخوان امتحان اعزام محصل با شرایطى خاص، چاپ شد و من هم به همراه عده اى در آن امتحان شرکت کردم و برخلاف تصورم قبول شدم و رفتم به سوییس .
ـ چرا سوییس  را انتخاب کردید؟
            این  دیگر به انتخاب من نبود. در اعزام محصل دو گروه را براى دو کار گزینش مى کردند. آنها که دیپلم ادبى داشتند مى رفتند براى تحصیل تعلیم و تربیت و آنها که دیپلم طبیعى داشتند براى آموختن طب و علوم مرتبط، انتخاب مى شدند. بنده هم چون دیپلم ادبى داشتم مى بایست مى رفتم سراغ روان شناسى، البته انتخاب سوییس، ظاهراً هیچ ربطى .......



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 7 اسفند1386ساعت 1:14 PM  توسط   | 

 

 

تفسیر کاسیرر از فضا در اندیشه اسطوره‌ای

 

واژه اسطوره:

واژه اسطوره(myth) در میانه قرن 19 بطور مستقیم و یا از واژه فرانسوی mythe  از واژه لاتین جدید mythus از یونانی muthos به معنای سخن(speech) به انگلیسی وارد شده است. واژه یونانی همانطور که ازمعنای نیز برمی‌آید برای هر روایتی بکارگرفته می‌شده است.

 Encarta dictionary & encyclopedia))

 

مطالعه اسطوره:

ریشه تحلیل اسطوره را می‌توان تا قرن 6 قبل از میلاد به عقب برد. متفکران یونانی اولین کسانی بودند که صحت اسطوره‌ها را به زیر سوال بردند وبا این به چالش کشیدن مضامین اسطوره‌ها واژه mythos به تدریج معنای قصه‌های باورنکردنی را پیدا کرد. در قرن 5 قبل از میلاد متفکران یونانی اسطوره را توضیح خامی برای پدیده‌های طبیعی دانستند. در سده 4 ق.م. افلاطون اسطوره را در مقابل لوگوس قرارداد.یوهمروس در قرن 4 قبل از میلاد خدایان اسطوره‌ها را همان قهرمانان تاریخی دانست و بعدها رواقیون و نوافلاطونیان اسطوره‌ها را به عنوان تمیثلها تفسیر کردند.این چالش تا جایی پیش رفت که در قرن 1 بعد از میلاد هجونامه نویسی یونانی ........




ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 6 اسفند1386ساعت 3:0 AM  توسط   | 

 

maghaleh-ostoureh-4.jpg

بخش چهارم و نهایی

نتیجه‏گیری
هرچند در ایران اسطوره‏شناسی بیشتر معطوف است به جهان ایران باستان، که در این حیطه نیز رویکرد تکامل‏گرایی و روان‏شناختی و تقلیل‏گرایانه حاکم است، اما این‏ محدود شدن اسطوره‏شناسی به دوره‏ باستانی، سبب غفلت این علم از ایران پس از اسلام و مطالعات اسطوره شناختی آنست. دلایل این مسأله از یکسو در پیش فرضهای گفتمانهای اسطوره شناختی است که مهمترین آنها، انحصار اساطیر برای شناخت دورانی از تاریخ ایران است که منبع و سندی وجود ندارد و بیشتر اسطوره‏شناسی را محدود به اسناد و متون باستانی کرده است، لذا اسطوره به مثابه تاریخ جهان سنت، و یک فرم ........





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 6 اسفند1386ساعت 2:40 AM  توسط   | 

 

maghaleh-ostoureh-3.jpg

بخش سوم

گفتمانهای اسطوره‏شناسی ایران
مساله اسطوره‏شناسی ایران همانطور که گفته شد، بیشتر معطوف به ایران باستان بوده است. هرچند روایت اساطیری ایران باستان راهگشای بسیار مهمی در فهم ایران باستان و تاریخ باستان و جامعه آن زمان بوده است، اما در مجموع این گفتمان باستان‏گرایی اسطوره‏شناختی، سبب شده اسطوره‏شناسی ایران هم در محدوده تنگ آن باقی بماند. باید دقت کرد که در این رویکردهای تاریخ‏نگارانه به ایران باستان به دلیل فقدان اسناد و مدارک کافی، اساطیر به عنوان راهنمای روشنی‏بخش قسمتی از واقعیت‏های عمل می‏کنند. اما در دوره‏هایی که اسناد کافی هستند، روایت‏های اساطیری به مثابه راهنمای فهم تاریخ (تاریخ در مفهوم مدرن آن) به کنار گذاشته می‏شوند و اسطوره‏ها جز در حاشیه‏ها، حضوری ندارند و عموماً هم نامعتبرند. برای مثال کتاب زرین کوب (1377) در باب تاریخ مردم ایران، فقط در فصل اول با عنوان ”دنیای اساطیر“ مفصلاً به اساطیر و دلالت تاریخی آنها پرداخته، اساطیر در فصلهای بعدی ناپیدا می‏شوند. کتاب خانم ......



 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 5 اسفند1386ساعت 2:40 AM  توسط   | 

 

maghaleh-ostoureh-2.jpg

بخش دوم

تدوین یک چارچوب نظری: اسطوره و نظام اساطیری به مثابه نظام فرهنگی
همانطور که ذکر شداز نظر رویکردهای جدید انسان‏شناسی، اسطوره نه یک توهم یا معلول عامل دیگر، بلکه واقعیتی قائم به ذات و دارای ضرورتی درونی برای وجود خویش می‏باشد. در میان نظریات اسطوره، سه عامل اصلی مورد تاکید وجود دارد که عبارتند از: معنا، تقدس و کنش در اسطوره است.
مهمترین مساله نظریات اسطوره، تبیین معنای اساطیر بوده است. نکته مهم در اینجاست که عمده تلاشهای کلاسیک برای آن بود که معنای اسطوره را تابعی از عوامل بیرونی بدانند، طبیعت، ناخودآگاه، مناسک و ... (ر.ک: باستید 1370 و segal 1998). اما نکته‏ای که استروس به پیروی از ریچارد واگنر بیان می کند، بسیار راهگشاست: اسطوره به همراه موسیقی، قدرت انتقال معنا و پیامی را دارند که زبان روزمره و عادی فاقد آنست (weiner,1994:594). اسطوره به مثابه یک زبان با نظام نمادینی که ساختاری زبانی دارد، مهمترین رسالتش انتقال معنا در یک فرآیند ارتباطی است. به همین سبب هم کاسیرر در شرح آرای شلینگ به این مساله اشاره می‏کند که مساله مورد .....



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 5 اسفند1386ساعت 2:39 AM  توسط   | 

 

maghaleh- iranian mythology-1.jpg

بخش اول


مقدمه :
اساطیر به عنوان یکی از عناصر اصلی فرهنگ غیرمادی هر جامعه‏ای، از یکسو پای در ذهنیات، ارزشها، جهان‏بینی و سنت آن فرهنگ دارند و از سوی دیگر به عنوان هسته باورها و اعتقادات، بنیان های مذهبی هر جامعه را برای مومنان توجیه و معنادار کرده و آنرا بازتولید می‏کنند. این وضعیت و موقعیت مهم اساطیر، سبب توجه گسترده‏ای به آنها در حوزه‏های مختلف علوم انسانی شده است. هرچند فلاسفه اولین کسانی بودند که به تفسیر و تبیین اساطیر پرداختند، اما در  مراحل بعدی مورخان و بالاخص مردم‏شناسان تاکید بسیاری بر مطالعه اساطیر یا اسطوره‏شناسی داشتند (باستید، 1370: 9). لفظ اسطوره، لفظی یونانی به معنای گفتار، منطق و کلام است، اما بعدها این لفظ دلالت خاصی به نوعی روایت‏های فرهنگی پیدا کرده است (کراپ، در ستاری، 1377: 1). اندیشمندان بسیاری در تبیین علل، معانی و نتایج شکل‏گیری اساطیر تلاش کرده‏اند، باستید (1370) شرح مجمل و دقیقی از سیر علم‏الاساطیر را ......



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 5 اسفند1386ساعت 2:38 AM  توسط   | 

 

maghaleh-sajoudi-sausure.jpg
در نشانه شناسی نظری آموخته ایم که نمی توان هیچ تصور منفردی از نشانه داشت و نشانه ها تنها به مثابه واحدهای نظامی صوری و کلی و انتزاعی معنی پیدا می کنند، به نظر سوسور : به جای مفاهیم از پیش تعین شده با «ارزش ها»یی روبرو هستیم که «ناشی از یک نظام »اند. وقتی گقته می شود که این ارزش های منطیق بر معاهیم اند، منظور این است که ...

این مقاله نخستین بار در فصلنامه خیال شماره 13 بهار 1384  منتشر شد و برای تجدید انتشار به وسیله سردببر این نشریه در اختیار «انسا شناسی و فرهنگ» قرار گرفته است.

 

برای خواندن مقاله به صورت قایل پی دی اف در اینجا کلیک کنید.


+ نوشته شده در  شنبه 4 اسفند1386ساعت 7:59 PM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade-4.jpg

 

بخش چهارم و نهایی


تأثیر نظریات الیاده در حوزه های انسان شناسی


الیاده میراث فکرى عظیمى از خود بر جاى گذاشته است که بى شک تا سالیان دراز در حوزه هاى متفاوت علوم انسانى موثر باقى خواهد ماند. رابطه الیاده با انسان شناسى به طور عام و با انسان شناسى دین رابطه اى بسیار نزدیک اما کمابیش متناقض است که آن را به گونه اى دیگر مى توان در رابطه اى شخصیتى همچون ژرژ دومزیل نیز با انسان شناسى مشاهده کرد. الیاده که تحصیلات خود را در فلسفه و تاریخ ادیان به انجام رسانده بود و سفر و اقامت چند ساله اش به هندوستان، در جوانى، تاثیر عمیق بر ذهن و نظام فکرى او بر جاى گذاشته بود تا به انتها محدوده خود را به آنچه در طبقه بندى هاى علوم انسانى «تاریخ ادیان» مى نامند حفظ کرد، با این همه نخستین تناقض الیاده نیز از همین طبقه بندى آغاز مى شود: رویکرد ویژه اى که الیاده نسبت به پدیده دینى داشت او را بیشتر از آنکه به «تاریخ» و «جغرافیا»ى دینى پیوند دهد به از میان برداشتن مرزهاى تاریخى و جغرافیایى در این پدیده سوق مى داد به گونه اى که به سهولت مى توان از رویکردى نه فقط «غیرتاریخى» بلکه حتى تا اندازه اى «ضدتاریخى» در اندیشه او سخن .......



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 4 اسفند1386ساعت 7:58 PM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade.jpg

بخش سوم

مفاهیم و نظریه های کلیدی

نگرش الیاده به دین


الیاده در تفسیر و تاویل پدیده‌های دینی روش و نگرش تازه‌ای داشت و بر آن بود که نمادپردازی دینی، بهترین جلوه پاسخ خلاقانه‌ای است که انسان به هیبت هستی و حضور در کیهان ناپیدا کران می‌دهد. انسان نهایتا با کیهان همسو و همساخت (همان هماهنگی و همسانی جهان صغیر با جهان کبیر که ریشه در اندیشه‌های دینی و عرفانی کهن دارد) و اساطیر کهن که حکم صور ازلی یا اعیان ثابته را دارند، هنوز و همچنان در ذهن و زندگی انسان جدید نفوذ دارند. وی بر آن بود که تاریخ و تحقیق ادیان، همدلی و انسان‌دوستی به بار می‌آورد که بسی فراتر و اصیل‌تر از اومانیسم غیردینی غربی است. روش و نگرش الیاده در اتمام آثارش، تلفیقی و کثرت‌گرایانه و همراه با وسعت مشرب است و آمیزه‌ای است از مردم‌شناسی، پدیدارشناسی به شیوه هوسرل، ساخت‌گرایی و تاویل و کشف معنای باطنی یا هرمنوتیک. این نکته هم به عنوان بخشی از نگرش او قابل ذکر است که او تقدس یا امرقدسی، یعنی جوهر مشترک همه جلوه‌های حیات و فرهنگی دینی را امری اصیل، بسیط، واحد و تحویل‌پذیر و غیرقابل تجزیه و تحویل به حقایق، امور، عناصر، تجارب و .......


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 4 اسفند1386ساعت 7:57 PM  توسط   | 



 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از فرهنگ تاریخ اندیشه ها، جلد دوم، چاپ اول 1385

   ● نويسنده: هلن پ. - تريمپي

مترجم: صلاح - حسيني

 
 

ديوشناسي(1)، نظرية مربوط به مخلوقات واسط بين ايزدان و آدميان، در تفكر اروپايي به عنوان مجموعة انديشه هاي مذهبي و فلسفي شروع مي شد. به طور كلي، متفكران يوناني (در دوران باستان و سدة هشتم تا سدة چهارم ق.م.) اين انديشه ها را با توجه به مفهوم فلسفي امر واحد(2)، و متفكران يهودي ومسيحي با توجه به مفهوم مذهبي خالق يكتا(3) مرتب و منظم مي كنند. اين دو اصل نظم بر يكديگر اثر متقابل مي گذراند، به اين معني كه تفكر نو افلاطوني بر فرشته شناسي(4) تأثير مي گذارد- آنچنان كه در وابستگي اندر سلسله مراتب آسماني نوشتة ديونيسوس كاذب(5) به .........





 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 3 اسفند1386ساعت 1:14 PM  توسط   | 

 

maghaleh-theatre.jpg


نشانه‌شناسی، که موضوع آن چگونگی تولید معنا در جامعة انسانی است، به ابزاری برای تحلیل آثار هنری بدل شده است. عده‌ای هر نوع نشانه و درک آن را جز از طریق نظام نشانه‌شناختی زبان ممکن نمی‌دانند و برای این ادعا دو دلیل می‌آورند:

1) فقط نشانه‌هایی واقعی‌اند که «نماد» (نشانة قراردادی) باشند؛
2) این گونه نشانه‌ها «آموختنی» است و نه «فراگرفتنی» .
اما این سخن به دلایلی باطل است. اول آنکه در حوزة نشانه‌شناسی هنرهای نمایشی نشانه‌های شمایلی و نمایه‌ای (شمایل و نمایه) نقشی اساسی دارند و کنار گذاشتن آنها باعث زوال معنایی بسیاری از نشانه‌ها می‌شود. دیگر آنکه نشانه‌های شمایلی «فراگرفتنی» است و نه «آموختنی» (نیازمند آموزش). مهم‌تر آنکه نشانه‌های سینمایی و ........



 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 2 اسفند1386ساعت 9:27 PM  توسط   | 

گردآوری و ترجمه: خجسته کیهان

 

                                              

تشکیل باورهای اسطوره ای در ذهن مردم به عهد باستان باز می گردد، زمانی که یکتا پرستی هنوز رواج نداشت و دین به مقوله ای تجریدی بدل نشده بود. در اسطوره های جهان خدایان، قهرمانان و شیاطین بی شمار ند و تا به امروز آثار آنها را در ادبیات، نقاشی، پیکر تراشی و حتی برخی مناسک دینی می توان دید. در گذشته اسطوره چارچوبی بود که هویت و تاریخ مردمان را در بر می گرفت. این که یونانیان خدای جنگ و خدای عشق داشتند دارای اهمیت است زیرا خدایان بیشتر در قلبها و آرزوها می زیستند تا در واقعیت؛ آنها تمایلات پنهانی و آمال مردم را می نمایاندند، آمالی که از زندگی مادی فراتر می رفت.

در این جستار کوتاه بعضی از حکایتهای اساطیری را در رابطه با اروتیسم نقل کرده ام که خود به قدر کافی گویا ........





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 1 اسفند1386ساعت 4:31 PM  توسط   | 






یكی از دلایل همیشگی پژوهش بر روی اساطیر، اهمیت آن در مطالعات فرهنگی است، چرا كه اسطوره و فرهنگ هیچ گاه از هم جدا نبوده‌اند و بیهوده نیست كه شادروان دكتر بهار گفته است: «در واقع آنچه امروز فرهنگ می‌نامیم در جهان باستان برابر اسطوره و آیین بوده است.»(1) بنابراین فرهنگ امروز بشری، بدون شك وامدار دوران اساطیر است، دورانی كه اگر چه پایان یافت، اما روح آن در ساختار اجتماعی و فرهنگی دوران تاریخی كالبدینه شد.
با پایان یافتن دوران اساطیر، موضوعات اساطیری تغییر شكل و كاركرد می‌دهند تا در دوران تاریخی بتوانند به حیات خود ادامه دهند. اساطیر در دل فرهنگ، تاریخ و ادبیات همه اعصار جای می‌گیرند و البته در این تغییر جایگاه بدیهی است كه بخشی از امكانات اسطوره‌ها سلب می‌شود و اساطیر اقتضاءات فرهنگ، تاریخ و ادبیات را ......



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 29 بهمن1386ساعت 9:50 PM  توسط   | 


 بنا بر تعریف ِ زعمای اسطوره شناسی، اسطوره، روایت چگونگی آفرینش ِ جهان، انسان و پدید ه های طبیعی است که در زمان مقدس  رخ داده است. علاوه بر این، منطق پیش زمینه ِای برای مناسک و آئین ها، در اسطوره مضمور است. ما روایت های متعددی (بر اساس تنوع سنت ها) برای آفرینش جهان داریم. روایت عهد عتیق، اذن الهی را نقطه سرآغاز خلقت جهان می انگارد. خدای گفت بشود و شد....( قول کن فیکون). و زمین و آسمان و آبها های زیرین و زبرین این گونه  به وجود آمدند و خلقت  از" عدم" صورت گرفت. برخلاف این باور، در برخی روایت ها، ماده ِ اولیه جهان ( پراکریتی یا کائوس) نیز درکار آفرینش جهان شرکت داشته است ( به شدت به یاد زکریای رازی ...........








ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 10 بهمن1386ساعت 12:27 PM  توسط   | 

 

maghaleh-mokhtarian-1.jpg

چکیده: این مقاله به بررسی اسطوره‎ی ایرانی نخستین جفت انسان، مشی و مشیانه، می‎پردازد و نقش تغذیه را در این اسطوره در شکل‎گیری فرهنگ و ارزش‎گذاری مربوط به آن توضیح می‎دهد. با مطابقه‎ی صورت‎های مختلف، نشان داده می‎شود که صورت آرمانی تغذیه در فرهنگ ایران پیش از اسلام، تغذیه‎ی گیاهی و صورت متقابل و اسفل آن تغذیه‎ی گوشتی است. واسطه‎ای که میان این دو صورت متضاد در نظر گرفته شده است، تغذیه‎ با شیر و تخم مرغ است که نه غذایی گیاهی هستند و نه غذایی گوشتی. بررسی، منطقی که این اسطوره در شکل دادن این روند بکار می‎گیرد، هدف مقاله است.(1)


کلید واژه: اسطوره، جفت آغازین، تغذیه، منطق.

اسطوره بازتابی خلاق از چگونگی تحول فکری و روحی انسان در ارتباط با واقعیت است. پژوهش در درون‎مایه‎ی اسطوره، چگونگی این روند را آشکار می‎سازد. به همین ترتیب، روایت اسطوره‎ای بازتاب ویژه‎ای از دریافت و شناخت آدمی از واقعیت است، دریافتی ..............





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 8 بهمن1386ساعت 2:57 AM  توسط   | 

 

maghaleh-mokhtarian-2.jpg

بخش دوم و نهایی

 استروس در بررسی اساطیر بومیان آمریکا همین الویت گیاهی را  نشان می‎دهد و می‎نویسد: "آنان منشأ حیات انسانی را بر حسب الگوی زندگی گیاهی (پیدایش از زمین) تصور می‎کنند. یونانیان باستان نیز چنین باوری داشتند. اما تفاوت در این است که به اعتقاد بومیان آمریکا عالیترین شکل حیات گیاهی را باید در کشاورزی یافت که دارای ماهیتی ادواری است. به عبارتی دیگر، کشاورزی نشان تناوب زندگی و مرگ است. از کشاورزی غذا فراهم می‎آید و از غذا حیات. از شکار نیز غذا فراهم می‎آید، اما شکار به جنگ همانند است و جنگ جز مرگ نیست" (همو، ص 150). آیا اسطوره‎ی ایرانی نیز تغذیه‎ی گیاهی را عالیترین شکل غذایی می‎داند و گوشت‎خواری را نماد مرگ می‎شناسد؟ با بررسی روایت‎های یاد شده از بندهشن و دیگر نمونه‎هایی که خواهد آمد، پاسخ ما به آری می‎رسد. نخست در نموداری شکل سه‎گانه‎ی تغذیه‎ی مشی و مشیانه و نیز آدمیان پیش از مرگ را ................







ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 7 بهمن1386ساعت 2:56 AM  توسط   | 

 

maghaleh-writing -amouzegar.jpg

توضیح: «انسان شناسی و فرهنگ» همانگونه ه پیشتر گفته شد به دنبال سیاست ترویج فرهنگی، گروهی از مقالاتی را که در نشریات معتبر و ارزشمند فرهنگی به چاپ می  رسند، در صورت تمایل و اجازه مسئولان آن نشریات و با ذکر منبع و لینک  در شبکه  در انتهای مقاله  تجدید انتشار  می  کند.  مقاله  خانم آموزگار که در زیر می خوانیم  نخستین مقاله از نشریه بخارا است که در «انسان شناسی و فرهنگ» منتشر می شود اما در آینده مقالات متعدد دیگری از بخارا به انتشار خواهند رسید . از علی دهباشی برای اجازه این تجدید انتشار ها پیشیاپیش تشکر می کنیم. 

***


خط در اسطوره ها

اگر آغاز نگارش را از زمانى بدانیم که بشر خواسته است آنچه را مى اندیشد نفش کند و به دیگران برساند، پس نخستین نگاره هاى روى سفال ها نخستین گام براى نوشتن بوده است، و از آنجا که برخى از دانشمندان و از آن جمله گیرشمن زادگاه اولیه سفال هاى منقوش را نواحى غرب سرزمین ایران مى دانند([1]). پس در آغاز این شاهراه فرهنگى، سرزمین ما ...............







ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 7 بهمن1386ساعت 2:54 AM  توسط   | 



 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از فرهنگ تاریخ اندیشه ها، جلد اول، چاپ اول 1385

   ● نويسنده: فرانسیس لی - اوتلی

مترجم: ابوالقاسم - اسماعيل پور

 
 

مهاجرتهای بزرگ

تقریباً هر نژادی در «تاریخ شفاهی» خود صاحب اسطوره های مربوط به مهاجرت است که تحت تأثیر قبایل برگزیده قرار گرفته اند و دارای نشانه هایی از واقعیت زمینی نیز می باشند. نفرین شدگی قوم کنعان یکی از اسطوره ها بود، و نوح، دومین پدر ابناء بشر، طبعاً نیای همه ی نژادهاست. فروپاشی برج وقیح بابل به اراده ی خداوند که افسانه ای تصویری مبتنی بر دیدن زیگوارتهای بابلی در حال سقوط است، روایتی کهن در باب اختلاط زبانهاست که در آن، زبان عبری، زبان نخستین پدران ما به سه هزار زبان عصر ما بدل می شود (مفسران تورات از آن به عنوان هفتاد و دو زبان تعبیر می کردند). شجره شناسیهای نوح که به ابراهیم ختم می شوند با قبایل و قهرمانانی که نامشان برروی قبایل و نواحی گذاشته می شود، جنگهای اسحاق با اسماعیل و یعقوب با عیسو در سفر خروج آمده است که در آن موسی (ع) امتش را به گونه معجزه آسایی از دریای سرخ به صحرای سینا رهنمون می شود. در اینجا تجلی یهوه در بوته ی سوزان و ستون ابر، الواح شریعت، نابودی گوساله ی زرین، و مرگ موسی (ع) در کوه نبو را در پرتو سرزمین موعود می بنیم. فتح از آن یوشع ...............








ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 6 بهمن1386ساعت 4:56 PM  توسط   | 



 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از فرهنگ تاریخ اندیشه ها، جلد اول، چاپ اول 1385

   ● نويسنده: فرانسیس لی - اوتلی

مترجم: ابوالقاسم - اسماعيل پور

 
 

اشکال روایت عامیانه

اسطوره معنایی وسیع و در عین حال ظریف دارد که عبارت است از فضا و مفهوم کلی آن و معنای محسوس اسنادی که پیرامون آن مورد مطالعه قرار می گیرد. تنها با همین معنای ظریف اسطوره است که می توان با امنیت خاطر از گستره ی آن عبور کرد. اسطوره اگر با همین نگاه ظریف نگریسته شود، تنها عبارت است از شکلی از روایت عامیانه و قصه ای شفاهی که به نگارش در آمده است. اگر اسطوره را به عنوان داستانی ناب در نظر نگیریم و از دریچه ی اعتقاد بدان ننگریم، اغلب آن را با فضای گسترده تر قصه ی عامیانه اشتباه می گیریم یا آن را نیای همه ی قصه های عامیانه به شمار می آوریم.

 به هرحال، روایت عامیانه شامل انواع بسیاری است. هالیدی (1933) گونه های بسیاری در متون اساطیری یونان یافت، و گونکل (1901) مدتها قبل همین کار را در مورد سفر پیدایش انجام داد. متخصصان فرهنگ عامه از قصه ی حیوانات، ضرب المثل، چیستان، قصه، داستان، مطایبه، افسانه ی محلی، افسانه ی قدیسان، و ساگا (حماسه اسکاندیناوی) سخن می گویند. فرهنگ باستانی مدیترانه در بردارنده ی همه ی این انواع داستانی است. مثل قصه ی حیوانات در افسانه های ازوپ، کبوتر و کلاغ نوح، متنی مصری درباره ی خاستگاه حیوانات ناپاک؛ ضرب المثلها در کتاب جامعه ی سلیمان و ضرب المثلهای حکمت یسوع، در هراکلیتوس، آنی مصری و ...........








ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 6 بهمن1386ساعت 4:55 PM  توسط   | 

 

داریوش برادری
کارشناس ارشد روان‌شناسی - روان‌درمان‌گر

هر متنی یک متن یینامتنی است و در خویش متون مختلفی را در بر دارد و میان این متون زیرین و متن اصلی ارتباط متقابل و تأثیر‌گذاری متقابل وجود دارد. خواه این متن یک متن هنری، فلسفی یا مذهبی و یا حتی متون زندگی یکایک ما انسان‌ها باشد.

هر انسانی و هر متنی به قول ژولیا کریستوا، از پایه‌گذاران تفکر بینامتنی، موزاییکی از متون و صداهای مختلف است. ژرار جنت، از پایه‌گذاران دیگر تفکر بینامتنیت، میان متن اصلی یا «زبرمتن» و متون زیرین یا «زیرمتن» پنج نوع از ارتباط تشخیص می‌دهد.

رابطه زیرمتن و رومتن می‌تواند به شکل بینامتنی (اینترتکستوالیتی) مانند رابطه سیتاد با متن باشد. در حالت دوم ارتباط به شکل پیرامتنی (پاراتکستوالیتی) مانند رابطه مقدمه با متن اصلی کتاب است. در حالت سوم متن زیرین، مانند نقد ادبی، ارتباط فرامتنی (متاتکستوالیتی) با متن اصلی دارد. در حالت چهارم ارتباط دو متن به شیوه بینامتنی اولیه (آرشی‌تکستوالیتی) است و ارتباط متن اصلی با ژانرهنری را نشان می‌دهد. در حالت پنجم که موضوع بحث ماست، رابطه ..................







ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 4 بهمن1386ساعت 0:43 AM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade-2.jpg


بخش دوم

شرح زندگی خا نوادگی

میرچیا الیاده (Mircea Eliade ) در مارس ۱۹۰۷ در بخارست رومانی به دنیا آمد بخشی از تحصیلات دانشگاهی خود را در همان‌جا گذارند. در دبیرستان به مطالعه شیمی و زیست‌شناسی علاقه نشان داد. در هفده سالگی برای مطالعه کتاب شاخه زرین اثر جیمز فریزر زبان انگلیسی را فراگرفت. سپس آموختن زبان‌های ایتالیایی، عربی و فارسی را آغاز کرد. پس از دریافت مدرک کارشناسی از دانشگاه بخارست به هند عزیمت کرد و در دانشگاه کلکته به آموختن زبان سانسکریت و مطالعه آثار شرقی، دین‌شناسی و اسطوره مشغول شد. در آن‌جا مدرک دکترا گرفت و برای تدریس به دانشگاه سوربن دعوت شد. در سال ۱۹۵۲ میلادی مجموعه ........



 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 3 بهمن1386ساعت 9:33 PM  توسط   | 

 

azmayeshgah-eliade-1-1.JPG

این گزارش تحقیق به کلاس نظریه های جدید انسان شناسی ناصر فکوهی در نیم ترم اول 1386-87  در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ارائه شده است و آن را در چندین بخش از امروز می خوانیم.

بخش اول


خلاصه کار و کلید واژگا ن

میرچاد الیاده (1908 ـ 1986) دین شناس برجسته رومانیایی و متخصص صاحب نام ادیان تطبیقی و ویراستار جدیدترین دائرة المعارف مفصلی است که در حوزه دین تدوین شده است، الیاده پس از تحصیلات مقدماتی در رومانی و ایتالیا، برای مطالعه هندوئیسم به هندوستان مسافرت کرد و به تحصیل پرداخت. مدتی را نیز برای آموزش یوگا در مراکز راهبان بودایی در تبت به سر برد. او پس از مراجعت از هند در آمریکا به فعالیت علمی خود ادامه داد. الیاده دارای آثار فراوانی است که از میان آنها می‌توان به کتابهای: یوگا، مقدس و نامقدس، اسطوره .........



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 3 بهمن1386ساعت 9:32 PM  توسط   | 

 

maghaleh-khiyal- fazaye dini.jpg

انسان برای بیان مضامین دینی و اسطوره‌ای و فایق‌آمدن بر شکاف بین بخش خودآگاه و ناخودآگاه ذهن به رمز و رمزپردازی نیاز دارد.  رمز بر دو نوع است: جمعی، نوعاً دینی، و فردی؛ و در صور مختلفی چون رؤیا و قصة عامیانه و اسطوره و شیء طبیعی و هنر ظاهر می‌شود. اما در معماری کاربرد رمز از همه قوی‌تر و پرمعناتر است.

روان منبع بیان اسطوره‌ای و دینی و مرکب از سرنمونهای مشترک معین است؛ و معماری بیان رمزینِ مکانمند و زمانمند اسطوره و دین است. از این رو، می‌توان الگوهای معمارانة مشترک را در آثار معماری کشف کرد. یکی از اسطوره‌های رایج در سراسر جهان «سفر قهرمان» است. این اسطوره، که در دو صورت ابتلای جسمانی و طلب معنوی ظاهر می‌شود، بیان معماریانه یافته است. یکی از مظاهرِ اسطورة سفر قهرمانْ زیارت یا سفر معنوی است. زیارتهای دینی ویژگیهای مشترک دارند: تدارک معنوی برای سفر؛ جدایی زایر از جامعه و زندگی روزمره؛ ابتلائات و آداب طی طریق؛ رسیدن به مکان مقدس؛ بازگشت با حالی متحول. این ویژگیها به انحای مختلف در آثار معماری ادیان گوناگون ظهور یافته و بیان شده است.


این مقاله ابتدا در فصلنامه «خیال» فرهنگستان هنر، شماره 13 ، بهار 1384 به چاپ رسیده است و برای تجدید انتشار به وسیله سردبیر این نشریه، در اختیار «انسان شناسی و فرهنگ» قرار داده شده است. 

برای خواندن متن کامل به صورت فایل پی دی اف در اینجا کلیک کنید.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 3 بهمن1386ساعت 9:31 PM  توسط   | 

 

می‌دانیم که کلمات مسئولیت حمل بار معانی را دارند و با بیان یا نگارش هر کلمه معنا یا معانی خاصی به اذهان متبادر می‌شود و یا خلق می‌گردد؛ و می‌دانیم که تنها مسئولیت کلمات، حمل بار معانی نیست بلکه هر کلمه‌ای دارای یک بار و وزن احساسی و عاطفی هم هست و گویا روحیه یا انرژی یا گرایش مثبت یا منفی نیز ایجاد می‌کند از این رو است که کلام باید فصیح و بلیغ هم باشد یعنی تنها معنا را انتقال دادن برای ارتباط کلامی کافی نیست.

اما آنچه موضوع این نوشتار است این ...............










ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 30 دی1386ساعت 10:19 AM  توسط   | 



تعريف كلّى قصّه هاى تاريخى و تمثيلى و اسطوره اى

تعاريف زير چكيده سخنان دكتر خلف الله درباره سه نوع قصّه تاريخى، تمثيلى، و اسطوره اى است:

1. تاريخى: قصّه هايى كه بر مدار شخصيّت هاى تاريخى همچون پيامبران و رسولان مى چرخند و دانشوران پيشين مى پنداشتند كه رويدادهاى روايت شده در آن ها رويدادهايى تاريخى اند. همگان وجود اين نوع قصّه در قرآن را

ــــــــــــــــــــــــــــ

1. محمّد حسين طباطبايى: الميزان فى تفسير القرآن، ج7، دارالكتب الاسلاميّة، چهارم،1362، ص171 تا 173. [ترجمه از حقيراست.]

[104]

پذيرفته اند.

2. تمثيلى: قصّه هايى كه برخى از پيشينيان رويدادهاى آن ها را صرفاً بيانى و تفسيرى مى شمارند و نه رويدادهاى واقعى. در اين نوع، كافى است كه رويدادى .................





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 28 دی1386ساعت 9:24 PM  توسط   | 


 
رهيدن ازچرخه ي عادات و زندگي خاكي
* قرآن هيچگاه كلمه اساطير را به معناي افسانه ها و اباطيل به كار نبرده است. بلكه گفته منكران آن بود كه آنچه محمد مي گويد اساطيرالاولين است.
017433.jpg
• نسبت تفكر اسطوره يي و زبان
پرسشي كه در باره نسبت اسطوره و زبان مطرح است پرسشي فلسفي است، اما من از پايگاه ديني به آن مي نگرم. در اين پايگاه مضامين اسطوره يي سخت و سنگ شده نيستند. بلكه مضاميني سيال هستند، و الفاظ معمولي زبان هم هنگامي كه در .................







ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 28 دی1386ساعت 9:21 PM  توسط   | 

فرآيندبازخواني، تفسيروتأويل متون
زندگي دردنياي متن
*آنچه در پديد آوردن يا پديد آمدن همه اسطوره ها وجود داشته آن است كه اسطوره براي سرگرمي، بازي و تفنن پديد نيامده، بلكه نشاندهنده تلاش جدي انسان براي معرفتي تازه بوده است.
دين پژوهان در مقام بررسي مقولات و مفاهيم ديني، مواضع گونه گون اختيار كرده اند. از جمله اين مواضع، موضع اسطوره و نگرش اساطيري است. نگاه اساطيري به نصوص قدسي، مطلقاً به معناي افسانه يي يا جعلي پنداشتن اين متون نيست بلكه دست كم درنگاه اسطوره گرايان همدل، صبغه اسطوره يي كلام مقدس، حكايتگر وسعت و ظرفيت بي انتهاي اين كلام است. مطلب حاضرمي كوشد چندوچون رويكرد اسطوره يي به دين و كلام و نص مقدس را بازجويد و روايتي نو از مفهوم اسطوره و ........










ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 27 دی1386ساعت 9:18 PM  توسط   | 

 

 

معناشناسى داستان و اسطوره در قرآن دكتر عباس اشرفى چكيده در قرآن واژگان قصص، حديث، نبا و مثل به معناى داستان به كار رفته وآن عبارت از بخش‏هايى از ماجراهاى واقعى تاريخ است كه عبرت آموزى وهدايت‏بخشى در پى داشته باشد; اما اسطوره در قرآن عبارت از داستان‏هاى‏خرافى زاييده ذهن گذشتگان است. در مقاله حاضر اين دو واژه از نظر لغت وقرآن معناشناسى شده است.

كليد واژه‏ها: داستان، اسطوره، قصه، حديث، نبا، افسانه.

1) مقدمه قرآن اصيل‏ترين كتاب هدايت است. در قرآن هيچيك از مسائل اساسى سعادت وشقاوت انسانى مسكوت نمانده است; چنانكه خداى تعالى .................





 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 27 دی1386ساعت 9:14 PM  توسط   | 




میرچا الیاده (Mircea Eliade ) در مارس ۱۹۰۷ در بخارست رومانی به دنیا آمد. بخشی از تحصیلات دانشگاهی خود را در همان‌جا گذارند. چهار سال در هند به مطالعه فلسفه، ادیان و فرهنگ هند، بویژه یوگا و زبان سانسکریت پرداخت. سپس به رومانی بازگشت و تز دکترای خود را به عنوان تاریخ تطبیقی تکنیک‌های یوگا در سال ۱۹۳۰ گذارند. الیاده پایان نامه‌اش را در ۱۹۳۶ منتشر کرد. وی به تدریس در دانشگاه بخارست پرداخت و مقالات بسیاری در زمینه تاریخ و تطبیق ادیان و فولکور و نیز چند داستان قابل توجه نوشت.
در ۱۹۴۰ وابسته فرهنگی در لندن شد و در ۱۹۴۱ به لیبسبون منتقل شد. بنا به دعوت پروفسور ژرژ دومزیل به تدریس تاریخ ادیان در کلاس آزاد مدرسه تتبعات عالیه در ۱۹۴۵ مشغول شد و در دسامبر همان سال به عضویت در انجمن آسیایی پاریس درآمد. الیاده طی همین سال‌ها ملاقات‌ها و گفت‌وگوهای بسیاری با شخصیت‌های رومانی مقیم پاریس از جمله: الناوکه رسکو، امیل چوران، اوژن یونسکو و جورجه انسکو داشت.
پس از جنگ جهانی دوم به پاریس رفت و به تدریس در سوربن و پس از آن در اغلب دانشگاه‌های اروپا پرداخت. در آنجا با مجلات نقد، تاریخ ادیان، کمپروندر، و پارو همکاری داشت. الیاده بنا به دعوت یواخیم واخ، استاد دانشگاه شیکاگو، برای تدریس در ...............





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 15 دی1386ساعت 11:22 PM  توسط   | 

نويسنده: عليرضا - قائمي نيا

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

 
 

بنا به نظر الياده، حوزه‌ي دين را بايد به طور مستقل در نظر گرفت. دين را نبايد به امور ديگري مانند جامعه‌شناسي، روان‌شناسي و فيزيولوژي، اقتصاد، زبان، هنر و غيره تحويل داد؛ يعني ماهيت دين را نبايد با اين امور تبيين كرد. پديده دين را بايد حوزه مستقلي در نظر گرفت و آن را بدون فرو كاستن به ديگر حوزه‌هاي معرفت بشري تببين كرد. تبيين دين براساس مقولات ديگر نظير آنچه ذكر شد، همان تحويل گرايي است. اشكال اساسي تحويل‌‌گرايي چيست؟ تحويل گرايي ماهيت دين را به امور ديگري تحويل مي‌دهد. به عنوان مثال ...............





ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 15 دی1386ساعت 11:21 PM  توسط   | 

 

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

تفاوتهاى اسطوره با افسانه


اين نوشتار، در سه بخش سامان يافته است؛ در بخش اول، نويسنده به بيان نظريات مختلف در تعريف اسطوره و منشا آن پرداخته است. در اين قسمت، اسطوره از منظر زبان‏شناسان، روان‏شناسان، روان‏كاوان، مردم‏شناسان، زيست‏شناسان و محققان اسطوره‏شناس به تصوير كشيده شده است؛ نويسنده بر اين باور است كه اختلاف‏نظرهاى مطرح‏شده در باره اسطوره، يادآور «قصه پيل مثنوى‏» است. از اين رو، براى دستيابى به حقيقت اسطوره بايد با ديدى جامع به اين نظريات نگريست.

در بخش دوم، با نقل سه نمونه از اسطوره‏هاى كهن و انعكاس اسطوره در متون اسلامى، نظريه «دروغين بودن اسطوره‏» به نقد كشيده شده و تفاوتهاى اسطوره با افسانه بيان شده است.

در بخش پايانى، نويسنده نتيجه مى‏گيرد كه اسطوره همواره واقعيت را باز مى‏گويد و يادآورى مى‏كند كه در زبان رايج امروز، اسطوره اين بار معناى خود را باز ..............





 

 
 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 14 دی1386ساعت 9:16 PM  توسط   | 


     
  نوشته:  جلال ستاری     

گاستون باشلار (1) 1962-1884  در عین حال ادیب و فیلسوف و دانشمند بود ، اما سخن ما 
تنها در باب تحقیقات ادبی اوست و این تحقیقات مربوط به كشف جوهر و ریشه ی تخیلات انسان 
یا قالب هایی است كه به تخیلات آدمی شكل می بخشند . از این رهگذر باشلار به نقد ادبی جان 
.تازه ای بخشید و شیوه ی نویی در سخن شناسی و سخن سنجی باب كرد 

به اعتقاد باشلار عناصر معدودی به خیال پردازهای آدمی بال و پر می دهند . باشلار بر مبنای 
این اعتقاد  به  جست  و  جوی  مضامین  اصلی  ادبیات و باز نمودن پیوند استوار آن ها با 
ناخودآگاهی جمعی پرداخت . به موجب تحقیقات بسیار گسترده و پر دامنه ی باشلار ، آثار اصیل 
و بدیع ادبی تنها از تخیلی كه تار و پودش از یك یا چند عقده ی روانی فراهم آمده و از دولت آن 
عقده ها در عین كثرت ، انسجام و وحدت یافته است می تراود . چهار عنصر اصلی ، آب و آتش 
و خاك و هوا در ضمیر نهفته ی بشر انعكاس ............




 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 14 دی1386ساعت 0:43 AM  توسط   | 

 

1.jpg
بخش سوم

!--نظریه هگل درباره دولت
هگل مفهوم دولت را از مفهوم تاریخ بدست می‌آورد و اعتقاد دارد که قبل از تشکیل دولت و یا بدون دولت نمی‌توان از حیات تاریخی سخنی گفت. در اینجا ما با نوعی قضیه منطقی روبرو هستیم: تابحال دیدیم که هگل واقعیت را بر حسب تاریخ تعریف کرد و سپس عنوان کرد که دولت پیش شرط پیدایش تاریخ است. بنابراین می‌توان از این دو اصل نتیجه گرفت که در دولت عالی‌ترین واقعیت وجود دارد. چنین مقامی برای دولت در نظر گرفتن تا پیش از هگل سابقه نداشت پیوند شهر خدا و شهر زمین در دیدگاه هگل مقامی شامخ به دولت بخشیده بود. هگل برای به اثبات رساندن نظریه سیاسی خود با نظریه‌های پیشین همچون «حق طبیعی» که منشا دولت را قرار دارد اجتماعی می‌دانست به مبارزه پرداخت. تا آغاز سده نوزدهم این نظریه رایج بود.--!
وجود قراردادی برای آنکه منشاء در دولت قرار گیرد نیاز به شرایطی خاص دارد در واقع باید بر اساس موازین حقوقی و اخلاقی مسلمی بوجود آید. هگل برای مبارزه خود مجبور بود گام بزرگی بردارد «یعنی خود ایده اخلاق» را که برای قرن ها رایج بود دگرگون کند. وی .................

 

 

 



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 13 آذر1386ساعت 4:29 PM  توسط   | 

 

1.jpg
بخش دوم

!--نظریه دولت مبتنی بر قانون در فلسفه قرون وسطی
 در اینجا کاسیرر به تفاوتهای بارز بین خدای افلاطون، ارسطو و یکتاپرستان یهودی اشاره می‌کند و تفاوت و تحول سیستمانیک اندیشه قرون وسطایی را از این طریق به خواننده می‌فهماند. و از این طریق بابی برای فصل هشتم کتاب خود می‌گشاید: نظریه دولت مبتنی بر قانون در فلسفه قرون وسطایی. در فصل پیش به تفاوت‌های بین نظریه کلاسیک باستانی و نظریه قرون وسطایی از دیدگاه کاسیرر پرداختم. عمده‌ترین اختلاف نه تنها در بحث تئوریک بلکه در بخش عملی را می‌توان قائم به ذات دانستند.
انسان از سوی افلاطون و جستجوی حقیقت ماورای انسان از سوی نظریه‌پردازان قرون وسطا دانست. در این یکتاپرستی منشاء قانون همیشه تا اراده یک شخص پی‌گیری می‌شود که قانونگذار است و چون عدالت امری تصادفی و عرفی نیست لذا اراده موجودی ................

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 13 آذر1386ساعت 4:28 PM  توسط   | 

 

1.jpg
گزارش تحقیق نظری ارانه شده به کلاس نظریه های جدید انسان شناسی ناصر فکوهی، کارشناسی ارشد انسان شناسی ، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، سال تحصیلی 1384-85 ، 108 صفحه + لوح فشرده.



فهرست مطالب

چکیده
مقدمه
زندگینامه
اسطوره دولت 
اسطوره چیست 
اسطوره و زبان 
اسطوره و روان‏شناسی عواطف 
اسطوره و حیات اجتماعی انسان 
لوگوس و میتوس 
جمهوری افلاطون:
زمینه دینی و مابعدالطبیعی قرون وسطی
نظریه دولت مبتنی بر قانون در فلسفه قرون وسطی 
طبیعت و فیض الهی در فلسفه قرون وسطی 
سیاست ماکیاول 
ماکیاول و رنسانس 
استلزامات نظریه جدید درباره دولت 
نظریه قرارداد اجتماعی 
روشنگری و منتقدان رومانتیک آن 
قهرمان پرستی 
نابرابری نژادهای انسانی 
نظریه نژاد توتالیتر 
تاثیر فلسفه هگل بر اندیشه سیاسی مدرن 
نظریه هگل درباره دولت 
فصل دوم: فلسفه صورتهای سمبلیک 
خصلت آگاهی اسطوره‏ای از شی (ابژه)
مقولات ویژه اندیشه اسطوره‏ای 
اسطوره به منزله شکلی از شهود 
مفصل‏بندی فضا در آگاهی اسطوره‏ای: 
مفهوم اسطوره‏ای زمان 
عدد اسطوره‏ای 
من و روح 
فصل سوم: فلسفه روشنگری 
کتاب شناسی 
مقالات نوشته شده درباره کاسیرر 
منابع 
 


 


 
چکیده

!--مقاله حاضر بررسی زندگی،آثار و اندیشه ارنست کاسیرر است.مقدمه این بحث به مسأله نوکانتیسم می پردازد و در ادامه کاسیرر را به عنوان یکی از نوکانتیست ها معرفی می کند.با چنین زمینه ای در فصل بعدی با زندگی نامه کاسیرر آشنا می شویم.فصول بعدی به بررسی سه کتاب از آثار کاسیرر که به فارسی ترجمه شده و از دیدگاه من به رشته انسان شناسی نزدیکی بیشتری دارند تعلق دارد.
این سه کتاب عبارتند از:اسطوره دولت،فلسفه صورتهای ................

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 13 آذر1386ساعت 4:26 PM  توسط   | 

 

بخش  پایان

بخش دوم
اسطوره به منزله شکلی از شهود
ساختار و مفصل بندی جهان زمان در آگاهی اسطوره‏ای

!--در فصول پیشین دیدیم که آگاهی اسطوره‏ای و آگاهی علمی تفاوت‏هایی با هم دارند. آگاهی اسطوره‏‏ای امور را از یکدیگر تفکیک و لایه‏بندی نمی‏کند وجود هیچ چیز به چیز دیگری وابسته نیست و هر چیز بطور مطلق و بی‏واسطه درک می‏شود در حالکیه در آگاهی علمی و ضروری بودن هرابژه با شک و تفحص نگریسته می‏شود. اندیشه علمی ابژه را با منطق و تبیین آن بوسیله مجموعه‏ای از علت و معلول‏ها محصور می‏کند. اما در مورد اسطوره هر ابژه به طور جداگانه دارای خصلتی خاص است که از طریق این خصلت درک می‏شود و در یک کل با دیگر ابژه‏ها مرتبط می‏شود. این خصلت از پائین‏ترین رده‏های محتوای حسی یعنی از جهان‏بینی جادویی تا عالی‏ترین درجات که تجلی دین است وجود دارد و درست در این تعالی است که اسطوره با دین پیوند می‏خورد. این خصلت ویژه همان«مقدس بودن» است که محتوای اسطوره‏ای- دینی را تشکیل می‏دهد. خصلت تقدس شامل اشیاء خاصی نمی‏شود بلکه هر محتوا هر قدر هم که بی‏مقدار باشد  می‏تواند از این خصلت .............

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 13 آذر1386ساعت 4:24 PM  توسط   | 

 

سمبولیسم همیشه ما را به سوی مبدأ

کل و ازلیتی ره نمون می شود که

 برترین ارزش ها دانسته شده است.

لوفلر- دلاشو

 

 معنا و تعبیر دیگر داشتن برای هر واژه، پاسخی به نیاز ذهن آدمی است که هر چه پیچیده تر باشد، شدت معناسازی یش بیش تر خواهد شد. بدیهی است این امر در قلمرو علم رخ نمی دهد که همه چیز باید در آن معنی روشن و مجردی داشته باشد. بل که ادبیات از افسانه های اسطوره ئی کهن گرفته تا رمان امروز، میدان تاخت و تاز ذهن هائی است که به ویژه در زمان غیاب دانش، سخت فعال بودند تا معنا/ معناهای دیگر بیافرینند. برای مثال، امروز که به ستاره زهره می نگریم ، برای مان همان لطف و جذبه ئی را ندارد که برای بشر اولیه داشت. علم و فن آوری ما را به آن نزدیک کرده و همه جلوه ها و رازآمیزی شبانه اش را از آن گرفته است. در حالی که بشر اولیه تهی از............

 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 3 آذر1386ساعت 2:54 AM  توسط   | 

 


ژان ماری گوستاو لوکلزیو به سال 1940در نیس فرانسه به دنیا آمد. با انتشار نخستین رمانش با عنوان صورت مجلس در سال 1963آوازه ای بلند یافت.

همین رمان مدتی بعد در رقابتی نزدیک جایزه گنکور را از دست داد، اما جایزه معتبر رنودو را دریافت کرد و به این ترتیب شهرت نویسنده تثبیت شد.

لوکلزیو از آن پس نزدیک به 30اثر منتشر کرده است : رمان ، مقاله ، داستان کوتاه ، دو ترجمه از اسطوره شناسی هندی ، پیشگفتار بر آثار دیگران و چند اثر مشترک با ..............

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:43 AM  توسط   | 

 
انسان امروز چه نیازی و ضرورتی در خود احساس می کند که بپرسد اسطوره چیست؟ و چه پاسخ های کاربردی می تواند از این پرسش برای زندگیش بگیرد؟

واقعا سوال به جایی ست، اسطوره چه کمکی می تواند بکند. اول این اسطوره یک روایت است، کوشش بشر است برای پاسخ گفتن به خود در باب پرسش هایی که از جهان دارد و کوششی است برای تبیین جهان، به این معنا که، بشر اولیه، نمی دانست در دنیایی که قرار گرفته، برای چه آمده، چطور آمده، کجا قرار است برود در چه غوغایی قرار گرفته؟ اسطوره در واقع پاسخ به این پرسش هاست و به خاطر همین هم هست، که اسطوره در سرآغاز و در مرحله اول اساطیر، آفرینشی هستند، برای پاسخ به این سوالات که مثلا: چگونه انسان پدید آمد؟ چگونه درخت زاده شد؟ چگونه کوه ها به وجود آمدند؟ و در اصل درباره تکوین خلقت است، ولی اسطوره به این مرحله بسنده نمی کند و ............

 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:40 AM  توسط   | 


پیوند میان اسطوره و ادبیات

شاید از آن هنگام که انسان سخن گفتن را آغاز کرد ، داستان ها و افسانه ها نیز پا به میدان اندیشه اش نهادند و هزاران سال با او پهلو به پهلوی تاریخ پیش آمدند . امروزه یکی از شیرین ترین و شگرف ترین رشته های دانش بشری ، شناخت و کاوش داستان هایی است که از دورترین زمانه ها به جا مانده و این رشته را « اسطوره شناسی » یا میتولوژی mythology نام نهاده اند .
مقاله ی حاضر « پیوند میان اسطوره و ادبیات » است که در آن به مباحثی در مورد خویشاوندی اسطوره و ادبیات می پردازد . پیش از آغاز سخن اصلی ، برای آنکه بدانیم چه پیوندی میان اسطوره و ادبیات وجود دارد ، نخست باید اسطوره را تعریف کنیم و در آن به بیانی جامع و عینی از اسطوره بپردازیم . تعریف اسطوره از دیدگاه هر مکتب و علومی متفاوت است و هر مکتب از روان کاوی گرفته تا پدیدار شناسی و ساختار گرایی وجز اینها ، در اسطوره به نحوی خاص ، مطابق با اصول و موازین مقبول نظر کرده و برای خود تعریفی ارائه داده اند ، بنابراین در این زمینه سعی ................

 

 

 

 



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:39 AM  توسط   | 

 

نقد اسطوره‌ای ادبیات وهنر با اعماق سرشت بشری سرو کار می‌یابد؛‌منتقد پیرو نقد اسطوره‌ای
درجستجوی عناصر مرموزی است که بعضی از آثار ادبی متاثر از آنها هستند،که این خود با توانی تقریبا خارق العاده روشنگر واکنش‌های عام و برجسته‌ی بشر است.
ماهیت جمعی و مشترک اسطوره جهانشمول است.جوزف کمپل در نقاب‌های خداوند:‌اساطیر بدوی،‌از پدیده‌ای عجیب در رفتار حیوانات سخن می‌گوید.جوجه‌های تازه از تخم درآمده،‌که هنوز تکه‌های پوست تخم به دم‌شان چسبیده است ‌وقتی قوشی بالای سرشان پرواز می‌کند به سرعت جایی پنهان می‌شوند اما به پرنده‌های دیگر اعتنایی نمی‌کنند.او همین کار را بوسیله‌ی قوش‌های پلاستیکی که به سیمی آویزان بودند را تگرار کرد .واکنش جوجه‌ها باز پنهانشدن بود.کمپل می‌پرسد "این حمله‌ی عصبی ناگهانی بر اثر مشاهده‌ی ..............
 
 
 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:34 AM  توسط   | 

 

حالا که به این نتیجه رسیدم آرکی تایپ قالبم، البته در کنار آپولو (اگرچه جمع نقیضین) هستیاست. برای اینکه حق اونو و خودمو ادا کرده باشم، درموردش می گم که:

هستیا(Hestia)

هستیا خدابانوی اتشکده بویژه آتش شعله ور آتش دانی دایر ه وار بود وناشناخته ترین المپی زمانه خود.هستیا به دست نقاشان ومجسمه سازان در پیکر انسانی ظاهر نشد بلکه حضور این خدابانو در دل آتشین وگرم خانه معابد وشهرها احساس میشد. نماد صوری هستیا دایره بود ونخستسن معابد وآتشکده ها یش نیز مدور بود .اونیز همچون آرتمیس و آتنا خدابانوی باکره محسوب میشد .بر خلاف خدایان وخدابانوان دیگر هستیا را نمی توان از طریق اسطوره ها وتمثالهایش شناخت بلکه قدر ومنزلت او در آداب نیایشی که در آتش متجلی است ................

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:33 AM  توسط   | 

 

اسطوره واژه اي است عربي كه آن را به دو گونه توجيه و ريشه يابي كرده اند:يكي اين كه "اساطير"از فعل "سطر"و دوم اينكه اساطير جمع اسطوره است و واژه ء‌اسطوره هم معرب واژه ء‌يوناني ايستوريا(1) كه در زبان انگليسي به صورت هيستوري(2) به معناي تاريخ و داستان و خبر آمده است.در زبان يوناني واژه آرس پسر زئوسء‌استوريا در چند معناي پرستش پژوهش خبر و داستان وتاريخ  به كار رفته است .

واژه ء‌اسطوره به صورت مفرد گويا براي اولين بار در زبان فارسي به در شعر خاقاني ديده مي شودكه مي گويد:

قفل اسطوره ء‌ارسطو را

بر در احسن الملل ننهيد

ارائه ء‌تعريف واحدي از كلمه ء اسطوره كه در عين حال جامع باشد مشكل است .به همين دليل تا كنون تعريف واحدي در مورد اين كلمه بدست نيامده است.در اصل هر كس بنا بر نوعي كه اين كلمه را مي فهمد و يا اينكه دوست دارد بفهمد اين واژه را تعريف مي كند و علت اين همه گستردگي نيز مشخص است.زيرا اسطوره يك فرهنگ است .يك تاريخ است .يك دوره كامل و طولاني از انديشه حيات بشريت است .برآنيم كه تا حدودي با اساطير ..............

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 2 آذر1386ساعت 2:31 AM  توسط   | 

 

كارل گوستاو يونگ روان شناس سوئيسي و واضع نظريه ناخودآگاه جمعي ، از مشهورترين شاگردان زيگموند فرويد بود ، اما در همان نخستين دهه فعاليت اش با فرويد مسير ديگري را برگزيد و با اصلاح آنچه از انديشه هاي فرويد نسبت به انسان و ناخودآگاه اش درست نمي دانست ، بنيان گذار روان شناسي اسطوره اي شد. در زماني كه فريادهاي مدرنيته گوش فلك را كر كرده بود ، يونگ دنيا را گونه اي ديگر ديد و درست به عكس فرويد كه پدر مدرنيته به حساب مي آمد ، به سنت و طبيعت روي آورد انساني در مسير شدن بود و تا پايان عمر نيز به اين حركت سالكانه اش ادامه داد. روان شناسي يونگ بسياري از دانش هاي امروز و ديروز بشر را شامل مي شد ؛ هنر ، فيزيك ، انسان شناسي ، الهيات ، كيمياگري ، طالع بيني ، ستاره شناسي و . . . محتواي روانشناسي او را .............

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 1 آذر1386ساعت 11:29 PM  توسط   | 

  

 Myth, Victim And Cubism At The Novel Of The Feast Of The Goat

  نورا موسوي نيا

                          

 

كلود لوي‌استروس در بخش دوم از سومين جلد كتاب «اساطير» جامعيت منسجم اسطوره را با ماجراجويي خطي در رمان ، مقابل مي‌كند . رمان ، مشخصه‌ي تمدني است فاقد نظم و فضا و حجت اسطوره‌اي و با اين وجود خواهان بازيابي آن ‌همه از دولت پيشرفت تاريخي فريبنده‌اي است كه شبهه‌اي بيش نيست . لوي استروس همچون جورج لوكاچ معتقد است كه رمان محصول تضاد و تعارض ميان جامعيت و تاريخمندي است .

امروزه دنياي مدرن ، دنياي پهناوري است كه به پاره‌هاي بسيار زيادي تقسيم شده ؛ دنيايي كه ترك برداشته و در تضاد و تعارض و پيچ و تاب قرار گرفته است و عصر رمان عصري‌ست كه با اين جهان پهناور پيچيده ، تطبيق مي‌كند . رمان اساسا بيانگر مسيري است كه فردي پيموده تا در نهايت ، جامعيت ، انسجام ، هستي و ذاتي را كه تصويرش در ژرفاي ضميرش حك كرده ، متحقق سازد . اما اين ماجرائي‌ست كه محكوم به شكست است ، زيرا ديگر حد مشترك و ميانجي ممكني ميان روح و روان قهرمان و جهاني كه ................

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 18 آبان1386ساعت 7:50 PM  توسط   | 

نورا موسوی نیا   
تحلیل تابلوی «گوزن زخمی»

چکیده :
در سال 1946، کاهلو تابلوی نقاشی «گوزن زخمی» را خلق نمود. این تابلو یکی از اساطیری‌ترین تابلوهای فریدا کاهلو می‌باشد که به طور مستقیم از فرهنگ بومی آزتک‌ها بهره گرفته است. گوزن در آیین آزتک‌ها اصل گونه‌های پیوندی را مجسم می‌سازد. وی در این تابلو توانسته است با بهره‌گیری از فرهنگ بومی مکزیک، فضایی معمایی و رعب‌انگیز خلق کند.
 
کلید واژه‌ها:
نمادگرایی‌، اسطوره‌شناسی‌، ساختار فضاسازی

 

 
«نه درن و نه من‌، هیچ کدام نمی‌توانیم چهره‌ای‌ را چون فریدا کاهلو نقاشی کنیم.» پابلو پیکاسو

گوزن زخمی اثر فریدا کاهلو
 
 
 
در سال 1946، فریدا کاهلو تابلوی نقاشی «گوزن زخمی» را خلق نمود. این اثر، یکی از نمایشی‌ترین روش‌های بهره‌گیری وی از مفهوم گونه‌های پیوندی ................
 
 
 
 
 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 16 آبان1386ساعت 7:46 PM  توسط   | 

 

بنا بر تعریف ِ زعمای اسطوره شناسی، اسطوره، روایت چگونگی آفرینش ِ جهان، انسان و پدید ه های طبیعی است که در زمان مقدس  رخ داده است. علاوه بر این، منطق پیش زمینه ِای برای مناسک و آئین ها، در اسطوره مضمور است. ما روایت های متعددی (بر اساس تنوع سنت ها) برای آفرینش جهان داریم. روایت عهد عتیق، اذن الهی را نقطه سرآغاز خلقت جهان می انگارد. خدای گفت بشود و شد....( قول کن فیکون). و زمین و آسمان و آبها های زیرین و زبرین این گونه  به وجود آمدند و خلقت  از" عدم" صورت گرفت. برخلاف این باور، در برخی روایت ها، ماده ِ اولیه جهان ( پراکریتی یا کائوس) نیز درکار آفرینش جهان شرکت داشته است ( به شدت به یاد زکریای رازی می افتم که به اقانیم خمسه معتقد بود). روایت ِ شکل گیری ِ انسان ِ اولیه ( آدم یا کیومرث) نیز از این ..................

 

 

 


 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 8 آبان1386ساعت 9:37 PM  توسط   | 

نویسنده هدا اشرفی   

خواب دیدن (رؤیا)

Image

بیماری های روانی جای بزرگی را در عرصه ی طب عمومی باز کرده است بعضی معتقدند که تعبیر خواب وسیله ای غیرقابل اغماض در درمان بیماری های روحی است و هر درمان کننده ی روانی بهتر است خود را با هنر تعبیر خواب آشنا سازد و بعضی رویا را دریچه ای برای گشایش رموز مغزی و فکری دانسته اند.

شناسایی و تعبیر علمی خواب ها یکی از مهم ترین ابزار خودشناسی و خودکاوی است.

خواب ها کلید شناخت روح آدمی هستند. در خواب مقاومت برداشته می شود، لذا شخص به خودش نزدیک تر است تا در بیداری. ما در خواب آزادانه تر نشان میدهیم که چه هستیم و چه میخواهیم. اصولا" خوابهای ما تلاشی هستند برای حل تضادهایمان.

 

ما در بیداری نمیتوانیم بسیاری از احساسات خود را شفاف ببینیم. چون غرورهای عصبی مان (صفات و شا یستگی هایی که شخص در تصورش فکر می کند .............

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 6 آبان1386ساعت 9:18 PM  توسط   | 

 

 

متن زیر از جملهCourseهای ژیل دلوز است که متعلق است به تاریخ ۱۹۷۱/۱۱/۱۶

pdf۲.jpgدانلود نسخه ی پی دی اف

کاپیتالیسم ، سیلان ها ، رمزگشایی ِ سیلان ها

آنچه بر بدنه ی یک جامعه در حرکت است چیست ؟ سیلانهاست همواره . و فرد همیشه غایت سیلانهاست . فرد همواره نقطه ی آغازی ست برای تولید یک سیلان . غایتی برای انجامیدن ِ یک سیلان . سیلانی از هر نوع ؛ یا به بیان بهتر ، مانعی برای سیلانهای دیگرگونه .
کسی که مو دارد ، این “مو” در مراحل گوناگونی صورت می گیرد : استیل موی یک دختر جوان ، همانند استیل موی یک زن متاهل یا یک بیوه نیست : این تماما رمزگانهای استیل مو است . شخص آنجایی که مویش را حالت می دهد ، خود را به عنوان مانعی در برابر سیلانهای مو که او و موردش را فراتر می برند قرار می دهد . این سیلانهای مو خودشان با توجه به رمزگانهای دیگری رمزگذاری شده اند : رمزگان بیوه ، رمزگان دختر جوان ، رمزگان زن متاهل و الی آخر . نهایتا ................

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 5 آبان1386ساعت 6:24 PM  توسط   | 

 

pdf۲.jpgدریافت نسخه ی آکروبات

رساله ي لكان [Lacan] در باب “جويس به مثابه نشانه [ي بيماري]” [”Joyce-the-symptom”] به چه اشاره مي كند؟ اظهارنظر معروف جويس در اين باب كه وي [رمان] بيداريِِ فينگانها [Finnegans Wake] را نوشت كه مورخان ادبي را تا چهارصد سال آتي سرگرم نگه دارد بايد در پرتو گفتهء لكان، اين كه از منظر درمانِ روانكاوانه نشانه بيماري همواره رو به سوي تحليلگر دارد و به اين معنا به تفسير خويش دلالت مي كند، قرائت شود. «مدرنيسم» جويس قائم به اين حقيقت است كه آثار وي، لا اقل اوليس [Ulysses] و بيداريِِ فينگانها، به سادگي از تفاسيرشان مجزا نيستند، بلكه، چنانكه بوده، پيشاپيش، تفاسير ممكن خويش را مطمح نظر قرار داده، با آنها وارد گفتگو مي شوند. مي توان گفت تا جايي كه تفسير يا توضيحي نظري از اثري هنري در پيِ چارچوب بنديِ موضوع خويش برآيد، اين مناظرات مدرنيستي مي توانند مثالي ديگر از اين امر باشند كه چگونه چارچوب همواره خود، به مثابه بخشي از محتواي چارچوب بندي شده لحاظ مي شود: در مدرنيسم، نظريه ي مربوط به هر اثر ..............

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 4 آبان1386ساعت 6:21 PM  توسط   | 

 

 

mehdi.salimy[at]gmail[dot]com

pdf۲.jpgدريافت نسخه ي آكروبات

فرزند كشی در اسطوره ی مده آ / مده آ، اسطوره ی ويروسی

    “مده آ زنی ست از سرزمين كلخيس يا كلكيد و دختر اتيا، پادشاه كلخيس. مده آ شيفته ی جاسونه می شود كه ناخدای كشتی آرگو (نخستين كشتی كه بشر ساخت) است. در ايولكو، شاه پلياس فرمانروايی می كند كه برادر ناتنی جاسونه است و حاضر نمی شود فرمانروايی را به او بازگرداند. عموی جاسونه، بازگرداندن فرمانروايی به جاسونه را مشروط می كند به بازستاندن پوست قوچ طلايی كه حكم طلسم را برای قوم آنان دارد. در اينجاست كه مده آ با دانش جادوگری خود به كمك شوهر می آيد و شاه پلياس را با استفاده از جادوگری و نمايشهای دروغين از سر راه بر می دارد. اما جاسونه عاشق كرئوزا دختر شاه كرئون می شود و با او ازدواج می كند. مده آ به انتقام، نيم تنه ای را با تاج به عنوان هديه می فرستد كه آغشته به مواد آتش زاست و بدين طريق عروس را می سوزاند. سپس دو فرزندی كه از جاسونه دارد را به طرز فجيعی به قتل می رساند و سوار بر ارابه ای كه دو اژدهای بالدار آن را می كشند...............


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 4 آبان1386ساعت 6:14 PM  توسط   | 

   ● نويسنده: حکمت الله - ملاصالحي

منبع: روزنامه - جام جم

 
 

از جمله تناقض هاي آشکار تاريخ ، مدنيت و معرفت اين عصر اين است که با دستي ، آتش در بيشه زارهاي مواريث مدني و معنوي ملت ها و زيستگاه هاي آييني و فرهنگ ها و آشيانه هاي خاطره هاي قومي جامعه ها و جمعيت ها افکنده و با دستي ديگر مدعي بي رقيب و بلامنازعه شناخت ، معرفي و حفاظت از آنهاست. پارادوکس عجيبي است!

همان تحولات تاريخي و نظام معرفتي اي که زمينه هاي گسست ، آشوب و تزلزل را در بنيان هاي معنوي سنت ها و نظام هاي ارزشي فرهنگ ها و آيين هاي باستاني تاريخ ها فراهم آورد و توفان ترديد، تحريف ، تحقير، تخريب و انکار را در ضمير ملت ها دميد، اينک در ترازوي همان انديشه ، دانش و خرد، هستي و چيستي مواريث مدني و معنوي تاريخ و فرهنگ جهاني ، سنجيده و .............

 

 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 3 آبان1386ساعت 7:9 PM  توسط   | 

 

 

    > آن كووت / فمنيست راديكال آمريكايى كه بسيارى از نوشته هاى مربوط به آزادى زنان و سركوب جنـسى آنان را منتشر كرد. كووت در مهمترين مقاله اش ” اسطوره ى ارگـاسم مهبـلى” انفعال زنان در روانكاوى فرويد را نقد كرده و با بيان اينكه عامل ارگـاسم لزوما عمل دخول نيست ، از دگر جنـسگرايى به منزله ى وسيله اى از جانب مردسالارى براى جدا سازى زنان از يكديگر رمززدايى مى كند. كووت دگر جنـسگرايى را به عنوان يك ” نهاد ” اجتماعى مى شناسد . وظيفه ى اين نهاد تلقين خود به عنوان يك امر طبيعى ست كه آدرين ريچ آن را ” دگرجنـسگرايى اجبارى” مى نامد. بدين ترتيب او سركوب جنـسى را جزيى از سركوب سياسى معرفى مى كند.
    ان كووت در اين مقاله ارگـاسم كليتوريسى را به عنوان تنها منشا لذت جنـسى زنانه تشريح كرده ، انديشه ى معاصر درباره ى لذت جنـسى را بازتعريف و دگرگون مى سازد. انديشه ى او بر جنبش زنان امريكا و انگليس تاثير فراوانى گذاشت و به آنان نشان داد كه .............

    ادامه مطلب
    + نوشته شده در  پنجشنبه 3 آبان1386ساعت 6:9 PM  توسط   | 

     

    در تاریخ یکشنبه ۴ شهریور ۱۳۸۶

    (يادداشت: اين جزوه منتشر شده توسط اتحاديهء آزادی بخش زنان شيكاگو [CWLU] به سال هزار و نهصد و هفتاد و يك، رابطهء پيچيده بين جنبشهای هـمجـنـسگـرايان و فمينيستها را بررسی می كند. آن كوئت [ [Anne Koedtاز فمينيستهای پيشتازِ نيويورك بود كه، بيش از همه، به واسطهء مقاله اش «اسطورهء ارگـاسم مهـبلي» شهرت دارد [ «اسطورهء ارگـاسم مهـبلي» با ترجمه ي همكار گرامی ام، محمدمهدی نجفی ، را مي توانيد در اينجا بخوانيد– مترجم].)

      pdf۲.jpgدريافت نسخه آكروبات

        • همـجـنسگـرايی زنان به مساله ای مهم بدل شده است. بعضی ها معتقدند كه اين روزها زنان به سبب ميل آشكارشان به آزادی به سرعت از زنانگی تهی می شوند، و اين «مردانه شدنِ رواني» است كه سبب شده زن آمريكايی سرد مزاج شود. برخی متخصصين امور جنسی نگرانند كه مبادا اين روندِ زنانه زدايی [defeminization] به جد بر احساس كاميابی جنسی زن مدرن تاثير بگذارد. آنان مدعی اند اين امر، به احتمال قريب به يقين ..........

                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  پنجشنبه 3 آبان1386ساعت 6:8 PM  توسط   | 


                       
                         ● نويسنده: مراد - فرهادپور / اميد - مهرگان

                      منبع: روزنامه - شرق

                       
                       

                      اسطوره ها روايت هايى كلى اند كه هدفشان كلى كردنِ زندگى و جهان و همه چيز است. يكى از مهمترين كاركردهاى اسطوره ها پركردنِ سوراخ ها و ترك ها و پنهان كردن تناقضات است. اسطوره ها همزمان روشن و مبهم اند، مسايل و پرسش هاى ما را روشن مى كنند ولى به قيمت ساده كردن كاذب آنها. اسطوره ها براى همه چيز جواب هايى ساده و سرراست .................

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:7 PM  توسط   | 

                      ارسال كننده: مدير سايت

                      نويسنده: هاينريش - زيمر

                      مترجم: اميرحسين - ذكرگو

                      منبع: سایت - باشگاه اندیشه

                       
                       

                      مبحث «زمان» و «اسطوره» از مفاهيم بنيادي تفكر و جهان‌شناسي هند است. كليه وجوه اصلي اعتقادات معنوي، مناسك ديني و نوع تلقي از روابط اجزاي هستي، به نحوي با اين دو مبحث مربوط مي‌شوند. بنابراين چنان چه بخواهيم دامنه افكار خود را در باب «نگاه شرقي به هستي» وسعت بخشيم و تجسم خود را از سطح به عمق سير دهيم، كليد ورودمان به اين وادي پهناور، همانا درك مسائل مربوط به «زمان» و جايگاه «اسطوره‌» در فرهنگ و هنر ديني هند خواهد بود.

                      يكي از خدمات ارزنده‌ي فرهنگ و معارف باستاني هند به جامعه‌ي بشري همانا افسانه‌ها و داستان‌هاي ژرف و خردمندانه‌ي آن است. اين حكايت‌ها در قالب‌هاي جذاب و دلپذير، اشاره‌هاي صريح و نافذي به اسرار ازلي دارند و ذهن بشر گرفتار در نگاه خطي مدرن ..................

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:6 PM  توسط   | 

                         ● نويسنده: احمد - امید

                      ارسال كننده: مدير سايت

                      منبع: روزنامه - کیهان

                       
                       

                      به طور كلي دو نوع رويكرد را نسبت به پيامبران(ص) و ائمه معصومين(ع) مي توان در هر عصري و نسلي مطرح كرد 1- رويكرد اسطوره اي بدين معني كه آن بزرگواران در زمان خود اسطوره هايي بوده اند كه در طول تاريخ هرگز مشابه آنان پديدار و تكرار نخواهد شد. از اين جهت اين نوع اسطوره ها براي انسانهاي عادي دست نيافتني هستند. بنابراين ما بايد به دنبال الگوي به روز و ................

                       

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:5 PM  توسط   | 

                      بررسي ابعاد دعا و شب هاي قدر


                       چه چيزي قادر است تنهايي هاي ما را پر كند؟ آيا به فكر اين موضوع هستيم كه چگونه در كوران حوادث بايد روي پاي خودمان بايستيم؟ در اين ارتباط دعا چه كاركردي دارد؟ و چرا در شب هاي ويژه اي چون شبهاي قدر خود را آماده پرواز مي كنيم؟ آيا مايليم دعا ما را رويين تن كند؟ رويين تني با ذلت ايجاد مي شود يا با عزت؟ دعا چگونه آدمي را از ذلت به دور مي كند و به عزت مي رساند؟ و دعا چگونه براي آدمي به يك نياز دائمي تبديل مي شود؟ اين ها سؤالاتي هستند كه ...........

                       

                       

                       
                       

                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:4 PM  توسط   | 

                      مدونا کاباليست شد و نام خود را به «استر» تغيير داد


                       
                         ● نويسنده: عبدالله - شهبازي

                      منبع: سایت - عبدالله شهبازی

                       
                       

                      موجي جديد آغاز شده است: چهره‌هاي نامدار سينما، موسيقي و هنر جديد غرب به فرقه کابالا مي‌پيوندند. سرشناس‌ترين اين افراد مدونا است که اين روزها خبر عضويت او در فرقه کابالا در صدر اخبار فرهنگي جهان جاي گرفته است. درواقع، پيوستن مدونا به کابالا خبر کم‌اهميتي نيست زيرا مدونا نه يک خواننده بلکه يک نماد فرهنگي است. مدوناي 45 ساله «گيس‌سفيد» و نماد موسيقي پاپ است؛ الگويي است نه تنها براي بسياري از خوانندگان جوان بلکه براي ............ .

                       

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:3 PM  توسط   | 

                       

                      حتي اگر مفهوم زمان يك مفهوم صرفا ذهني باشد، يا اگر ماهيت محاسبه و سنجش آن در اقوام مختلف براساس بينش دايره اي وار يا خطي آنان از جهان، متفاوت و متغير باشد، آنچه كه انكارناپذير است واقعيت جاري و بيروني پديده ها است كه اين مرز، با دو نوع حركت در زمان و مكان پشت سر مي گذارند تا ما سرانجام جوهره اين تحول را در قالب تاريخ نقد كنيم.

                      دكتر «محمد ضيمران» در اين زمينه مطالعات گسترده اي داشته است. او براي زمان اسطوره و زمان آ كادميك بنا به ماهيتي كه هر يك از اقوام براي زمان، دين، اسطوره، تاريخ، مرگ و خدا قايلند تعاريفي قايل است. با دكتر ضيمران درباره زمان، برداشت اقوام از آن و روند سنجش ......................

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 7:1 PM  توسط   | 

                      آيا دانش قادر است اسطوره را به تمامى مقهور خويش كند


                      هر گاه سخن از مانايى و ميرايىِ اسطوره به ميان مى‏آيد، بيش و پيش از هر چيز، بحث ناسازى بنيادينِ دانش با آن در ذهن‏ها خودنمايى مى‏كند. اما بايد نيك هُش داشت كه گرچه اسطوره و دانش با هم ناساز مى‏نمايند،(5) انگاشتِ يك رابطه ساده معكوس ميان دانش و اسطوره ـ و بيان اين‏كه صِرفِ گسترشِ دانش، سبب مرگ اسطوره مى‏شود ـ از جهات گوناگون، بسيار مسامحه‏آميز است. از جمله مى‏بايد گفت كه اكتشاف يا اختراع به‏خودى‏خود اسطوره را به سوى ميرايى سوق نمى‏دهد، بلكه دانش وقتى حقيقتا اسطوره‏زدا مى‏گردد كه به يك «نهاد عينىِ مؤثر و بسآمد» در باورداشت‏هاى جمعى و فردى تبديل شود. بدون اين تبديل، دانش به عنصرى عقيم مى‏ماند كه گاه حتى در ذهن كاشف يا مخترع هم اسطوره را به تمامى .............
                       
                        

                       
                       
                       

                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 6:56 PM  توسط   | 


                      هزاره‌‏اي را تصور كنيد كه مردمان آن وقتي به تاريخ انديشه اجداد خود- يعني ما- مي‌‏نگرند، با خنده‌‏اي از سر شوخي اين انديشه‌‏ها را خام‌‏انديشانه توصيف مي‌‏كنند و گاه ساده باوري اجدادشان را توجيه مي‌‏كنند. آنها وقتي بخوانند كه نوع نسل آنها ديري براي آزادي و دموكراسي- اين دو امر منتفي شده و مردود- جان خود را فدا كرده‌‏اند، چه فكري مي‌‏كنند؟

                      اين تصلب در انديشه خاص هر دوره‌‏اي است. پس چگونه و با چه مجوزي مي‌‏توان انديشه‌‏اي را خام و كودكانه دانست و به اين بهانه آن را اسطوره ناميد؟

                      به بهانه طرح اين پرسش گفت‌‏وگويي‌ دكتر محمد ضيمران ترتيب داديم. البته از اين قضيه فرصت زيادي مي‌‏گذرد. دكتر محمد ضيمران وكيل و استاد دانشگاه‏ است كه تا كنون آثار مختلفي را تأليف كرده كه از آن جمله مي‌‏توان به" ژاك دريدا و متافيزيك حضور"،" گذار از جهان اسطوره به فلسفه" اشاره كرد. آخرين اثر وي "نيچه پس از ..........

                       

                       
                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 2 آبان1386ساعت 6:55 PM  توسط   | 

                         ● نويسنده: ناصر - فكوهي

                      ارسال كننده: مدير سايت

                      منبع: روزنامه - شرق

                       
                       

                      پيش از اين چندين بار در «تكه ها» از نماد و نمادگرايى سخن گفته ايم (نك به: تكه هاى ۵، ۶ و ۱۰). اهميت اين موضوع در انسان شناسى بيش از هر چيز به اين واقعيت باز مى گردد كه تقريباً تمام گرايش هاى جديد انسان شناسى در رابطه با دو بعد مهم فرهنگ، بعد مادى و معنوى، عمق و تاثير گذارى بعد معنوى را در زندگى انسان ها بيشتر دانسته و بر خلاف برخى گرايش هاى ماترياليستى كه عمدتاً در چارچوب انسان شناسى اقتصادى، و انسان شناسى محيط شناختى و در سال هاى ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ ظاهر شده اند، بر آن هستند كه در فرهنگ هاى انسانى عموماً شاهد پيروى خصوصيت مادى انسان از شرايط ذهنى او هستيم و نه بر ..................

                       

                       

                       

                       

                       

                       

                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 1 آبان1386ساعت 6:51 PM  توسط   | 

                       
                       

                       
                       ● نويسنده: حميد رضا - رهرودي

                      منبع: هفته نامه - فرهنگ و پژوهش - 1383 - شماره 147، فروردين

                       

                      روابط فرهنگي بين‌المللي

                      در آغاز هزاره سوم، بيش از هر زمان ديگري لازم است كه از اهميت بهره‌گيري از فرهنگ در روابط بين‌المللي ياد كرد، اين بهره‌گيري در روابط فرهنگي بين‌المللي نمود پيدا مي‌كند. همچنين با توجه به گسترش ارتباطات و وقوع انقلاب اطلاعاتي، كه از نتايج آن انفجار اطلاعات مي‌باشد، فرهنگ نقشي روزافزون و فراگير يافته است. از سوي ديگر، علم روابط بين‌المللي كه به مطالعه مراودات و مناسبات ميان ملت‌ها و كشورها مي‌پردازد، به مناسبات فرهنگ نيز توجه كرده ...........

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 1 آبان1386ساعت 6:49 PM  توسط   | 

                       

                      اصل خواب دیدن، سیر روح انسان در عالمی غیر از عالم مادی است که البته با این عالم ارتباط دارد و حقیقتی غیر قابل انکار است. اما خواب‏ها انواع مختلفی دارند: بعضی از خواب‏ها، از نوع "اضغاث احلام" است که دارای تعبیر و تفسیر خاصی نیست. این نوع خواب‏ها غالباً زاییده تفکرات و اوهام و خیالات انسان در هنگام روز است.
                      بعضی از امور که فکر انسان را در روز به خود مشغول ساخته، انسان آن را در هنگام خواب میبیند، با یک سری چیزهایی که با ذهن خود ساخته است، بسیاری از خواب‏های ما این گونه است، یعنی اموری که در روز به آن فکر میکنیم یا مشکلات و سرورهایی ..............

                       

                       

                       


                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 1 آبان1386ساعت 1:9 AM  توسط   | 

                       

                      خواب از دو جنبه همواره فکر دانشمندان را به خود مشغول داشته است:
                      1- خواب چیست؟
                      2- رؤیا و خواب دیدن چیست؟
                      صدها نظریه دربارة خوا و حقیقت رؤیا ابراز شده است. خواب یعنی تعطیل شدن قسمتی از فعالیت های مغزی انسان، ولی هنگام خواب تمامی فعالیت های ذهنی تعطیل نمی شود، چون تعطیلی کلّ فعالیت ها مساوی با مرگ است.
                      به عقیدة جمعی از دانشمندان خواب در تمام موجودات زنده هست. همة حیوانات حتّی گیاهان می خوابند. امّا این که چطور می شود مغز انسان قسمتی از فعالیت های خود را تعطیل کند و در خواب فرو رود و فعالیت های جسمی را به صورت کُند و ملایم در آورد، یعنی چطور می شود که انسان خوابش ببردّ سؤالی ............

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 1 آبان1386ساعت 1:8 AM  توسط   | 

                       

                      pareha-firth.jpg

                      در مطالعه بر نمادگرایی، دانشمندان اجتماعی دو حوزه متمایز را از یکدیگر تشخیص داده اند. در نخستین حوزه که عموما اجتماعی و انسان شناسی است، نمادها مشخصه ای از مجموعه های گروهی یا مردم و یا نهادها و موقعیت ها  ریشه می گیرند. به این ترتیب در انسان شاسی ما از نمادگرایی نیاکیوزا(Nyakusa) یا ندمبو(Ndembu) صحبت می کنیم، برای مثال نماد گرایی قربانی یا گیاهان یا جادو. گاه واژه نماد در معنایی عام ارائه می شود که به  ............

                       

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  چهارشنبه 25 مهر1386ساعت 4:17 PM  توسط   | 

                       

                      همواره اسطوره ها و نمادها، موتورهای محرکی بوده اند که جان ما را سرشار کرده اند. و زبان تمثیلی و شاعرانه، عموما تحت ِ سیطره آنان بوده ِاست. کیفیت آرامش بخش و تخدیر گونه ِ آنان، بی مثال است. نمادها حیاتیِ پویا دارند و در عین حال تکرار شونده اند. در کنار نمادها، جادوی حرکات را نیز به خاطر داشته باشید. اگر نمادها، استاتیک زیبایی هستند، حرکات دینامیک آنند. شاید بتوان گفت بهترین منبع برای درک تحول حیات ِ نماد، نقاشی و مجسمه سازی است. همچنانکه  نمایش و رقص جریان حیاتی ِ حرکت را هویدا می سازد. و ما به شکلی نا باورانه مسحور اینان هستیم.....
                       یکی از کشفیات اساسی در مجسمه سازی، مربوط می گردد به راز زنده نمایی. یعنی چگونه می توان به توده ای از سنگ تراشیده شده، روح دمید. دمی که حیات ساز است. اگر مجسمه های بسیار قدیمی را دیده باشید ( پیش از عصر طلایی یونان)، جمودیتی ...............

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 24 مهر1386ساعت 9:37 PM  توسط   | 

                       

                      پيش از سقراط و پيدايش فلسفه، اساطير به طور كلي، شكلي از هنر و ادبيات محسوب مي‌شدند. هر چند اساطير خود نمود و نماد وجهي از باورهاي ديني دوران باستان بودند، اما اين باور به شكلي هنري بيان مي‌گرديد. به عبارت ديگر اساطير يونان باستان را مي‌توان مظهر حيات هنري يونانيان انگاشت. اما با ظهور فلسفه افلاطوني اين رويكرد در معرض پرسش و زوال قرار گرفت و اين دگرگوني اساسي در ساخت، بنياد و برداشت اساطيري پديد آمد. در اين دوران، فلسفه باورهاي سنتي و كهن و آداب و عادات رايج را دچار تزلزل ساخت و عقل فلسفي ديگر عقلي بود كه كاملاً صبغه‌ايي ناسوتي يافته بود. به قول نيچه در اين دوران خدايان المپ از آسمان به زمين كشانده .............

                       

                       

                       

                       


                      ادامه مطلب
                      + نوشته شده در  سه شنبه 24 مهر1386ساعت 7:55 PM  توسط   | 

                      مطالب قدیمی‌تر