
شایسته است تابچشد طعم گذر ایام را
چنین است تاریخ تو
چنین است تاریخ من
بورخس- اطلس
داستایوفسکی در جوانی خوابی عجیب دیده بود: او در خواب خود قرص ماه بسیار درخشانی را دید که به سه پاره تقسیم شد و داستایوفسکی بر هر پاره می نوشت : «من هم، من هم، من هم»
کارل گوستاو یونگ روانکاو سوئیسی در گفتگویی با میرچا الیاده اسطوره شناس معتقد است تعبیر خواب داستایوفسکی اشاره ای به نماد تثلیث دارد. او در این گفتگوی دوستانه می
گوید : « برخلاف آنچه مسیحیت می پندارد تثلیث حالت منحصرا مردانه ی روح نیست.» در نمادشناسی اساطیر در بیشتر مواقع اعداد زوج نمادی از زنانه گی و اعداد فرد (وخصوصا عدد سه) نماد مردانهگی بوده اند. در تعبیر یونگی از خواب داستایوفسکی (اگر چه تعبیر بسیار کوتاه است) ماه به سه قسمت جدا می شود که یکی مردانه دیگری زنانه و قسمت سوم نشان گر روان آدمی است به عبارتی در یک سو آنیما و در سوی دیگر آنیموس ایت و در میان این دو آیون یا خود قرار می گیرد. از این روی خواب داستایوفسکی اشاره به وجود آدمی دارد و این که او همه ی اینها است نه فقط قسمتی از وجودش!

تصور رایج در اکثر مواقع پدیده ها را به دو قسمت تقسیم می کند این کار نه تنها آسان تر بلکه معمولا اثربخش نیز هست و در بسیاری موقع می تواند نیاز ذهنی آدمی را پاسخ گوید. در ذهن دوآلیستی همه چیز در یک تقابل دو سویه تعریف می شود.اما درست وقتی همه چی به گمان همین ذهن در سرجای خود قرار گرفته است ناگهان سومی از راه می رسد و خطی تازه بر تقسیم دوگانه می کشد! سومی در اینجا چیزی است که می اید و دو سوی تقابل را تکمیل می کند. اگر یک سوی ، من هستم و سوی دیگر تو، «او» باید حضور یابد تا این فاصله طی شود. «او» همان رابطه است. رابطه ای میان «من» و «تو» و تنها «او» به این حضور معنا می بخشد.
((خطی مستقیم وجود ندارد این گسست است که مطرح می شود. گذر از یک نقطه ی شناخته شده ، گونه ای پیکار... داستایوفسکی))
من اما تعبیری دیگر از خواب شاعرانه داستایوفسکی دارم. ماه در خواب داستایوفسکی نماد همه ی هستی است. این ماه به تنهایی همه ی زیبایی و حقیقت جهان را در خود دارد. اعجاز تقسیم ماه به سه قسمت می تواند نمادی از گذشته؛ حال، و آینده ی آدمی باشد او بر هر سه قسمت ماه می نویسد : «من هستم» چرا که او (داستایوفسکی) در این خواب، نماد همه ی انسان ها است . نماد یکی بودن با همه ی هستی (ماه بودن) جمله ی رمز گونه ی «من هستم» اگر چه به راحتی قابل توضیح نیست اما به راستی گویی واقعیت دارد ...
