شيرين ترين مراحل كودكي فرزندان ما، زماني است كه اولين كلمات را برزبان مي آورند و با شروع دومين سال زندگي كودك، بسياري از والدين ابراز نگراني مي كنند كه آيا پيشرفت سخن گفتن فرزندشان طبيعي است يا خير؟
مادر مهرنوش ٢ ساله دراين باره مي گويد: دخترم خيلي ديرتر از بچه هاي هم سن و سال خود شروع به حرف زدن كرد و اكنون نيز در جمله سازي مشكل دارد.

مادر كيارش ٣ ساله عنوان مي كند: گاهي فرزندم آن قدر گفتن يك جمله را طولاني مي كند و مدام به دنبال كلمات مختلف مي گردد كه حوصله اطرافيان سر مي آيد و جمله او را تكميل مي كنند.
مادر سوگل ٤ ساله كه به شيريني شعر مي خواند و جملات را به خوبي و كامل ادا مي كند، عقيده دارد: والدين در پيشرفت زباني كودكان خود نقش كليدي دارند و واضح و رسا ادا شدن كلمات توسط پدر و مادر و ايجاد فرصت هاي مناسب براي وسيع تر كردن دامنه لغات كودك، باعث زود و كامل صحبت كردن او مي شود.
يك روان شناس تربيتي در اين باره مي گويد: به طور طبيعي، سن شروع سخن گفتن كودكان بسيار متفاوت است؛ تعدادي از بچه هاي ١٢ ماهه، چند كلمه ساده را ادا مي كنند اما كودكاني هم هستند كه تا سن ١٥ تا ١٨ ماهگي نمي توانند صحبت كنند.
دكتر محبوبه مفتاحي عنوان مي كند: حدود ٧٠ درصد كودكان هنگامي كه به سن ٢ سالگي مي رسند، مي توانند ٥٠ تا ٢٥٠ كلمه را برزبان بياورند، همچنين مي توانند كلمات را كنار هم قرار دهند و جملات ٢ يا ٣ كلمه اي بسازند.
وي اضافه مي كند: حدود ١٠ تا ١٢ درصد از اين كودكان نيز از لحاظ گفتاري از ديگران عقب تر هستند و جزو كودكاني به حساب مي آيند كه ديرتر زبان باز مي كنند.
وي تصريح مي كند: دير به حرف آمدن كودكان، خطر به حساب نمي آيد ولي اگر كودكي در سن يك سالگي به بعد و حدود ١٨ ماهگي، در فهميدن گفتار اطرافيان و درك آن ها مشكل دارد، بايد با دكتر مشورت كرد.
وي خاطرنشان مي كند: بر طبق تحقيقات، پيشرفت زبان و افزايش دايره لغات كودك با تعداد كلماتي كه مي شنود و مقدار كمكي كه از ديگران مي گيرد و به صورت تشويق و صحبت كردن زياد با كودك نمود پيدا مي كند، رابطه مستقيم دارد.مفتاحي عقيده دارد: بايد با كودك رسا و بلند صحبت كرد و زماني كه كودك شما كاري انجام مي دهد، از لباس پوشيدن گرفته تا خوابيدن، فرصت خوبي براي استفاده از كلمات است.
وي مي گويد: بازگويي يك داستان كوتاه و شاد و شعرخواني از روي كتاب هاي مصور، لغات جديدي را در ذهن كودك مي سازد و نشان مي دهد كه هر چيزي، اسمي دارد و در يادگيري كلمات نيز به كودك كمك مي كند.
وي عنوان مي كند: زماني كه كودك به طور اتفاقي كلمه اي را بر زبان مي آورد، او را تشويق و آن لغت را در يك جمله كوتاه تكرار كنيد زيرا اين كار نه تنها دامنه لغات او را افزايش مي دهد بلكه به كودك مي آموزد كه كلمات را مي توان با هم تركيب كرد.
مفتاحي تصريح مي كند: كودك از سن ١٢ تا ١٥ ماهگي، بازگويي اسم هاي ساده را ياد مي گيرد و در سن ١٥ تا ١٩ ماهگي افعالي مثل دويدن، خوردن و نشستن يا صفاتي مانند بنفش، كوچك و سرد به دايره لغات او افزوده مي شود.
وي تاكيد مي كند: والدين نبايد قبل از اين كه كودك درخواستي بكند، به نيازش پاسخ دهند به طور مثال اگر كودكي هميشه پس از بيدار شدن آب مي خواهد، اجازه دهيد تا او درخواست كند و بعد به آرامي جمله اش را تكرار وتكميل كنيد و به او آب بدهيد.
وي مي گويد: بايد به كودك اجازه داده شود تا در هر فرصتي از مهارت هاي زباني خود استفاده كند به ويژه قرار گرفتن در جمع هم سن و سال ها به او كمك مي كند تا صحبت كردن بچه هاي ديگر را ببيند و براي حرف زدن با ديگران تشويق شود.
اين روان شناس تربيتي عنوان مي كند: بنا به نظر برخي از كارشناسان گفتاري، استفاده از شيشه و پستانك احتمال نوك زباني حرف زدن بچه ها و تلفظ ناجور بعضي از حروف را به دنبال دارد و نبايد غير از موارد ضروري، كودك را به مكيدن طولاني شيشه شير و پستانك ترغيب كرد.
وي خاطرنشان مي كند: والدين بايد صبور و با حوصله باشند و زماني كه كودكان به دنبال كلماتي هستند تا منظور خود را بيان كنند، به آن ها فرصت بدهند و زود خسته نشوند.
وي مي افزايد: زمان دادن به كودك براي تكميل جملات، به او كمك مي كند تا در دفعات بعدي، با آرامش واعتماد به نفس بيشتري صحبت كند در حالي كه تعجيل و هول كردن كودك، امكان اداي صحيح كلمات را از او مي گيرد.
وي مي گويد: پريدن بين حرف كودكان براي تكميل جملات آن ها نيز نادرست است و بايد به آن ها فرصت داده شود تا ذهن و كلام خود را با هم هماهنگ كنند و مهارت خوب صحبت كردن را بياموزند.
مفتاحي عقيده داد: حتي كودكاني كه به طور ذاتي آرام و ساكت هستند نيز در محدوده سني ١٣ تا ١٨ ماهگي، اولين كلمه خود را ادا خواهند كرد و باور كردن توانايي هاي كودكان و تشويق وترغيب آن ها در آموختن هر مهارتي به ويژه زبان آموزي، راهكاري ساده براي تقويت و پيشرفت كودكان است.