(نیم نگاهی به فیلم "ma mere" ساخته شده بر اساس داستانی از ژرژ باتای)
نوشته ی مهدی سلیمی
در سایت مایند موتور بخوانید!
مطلبی هم که در پائین می آید: ترجمه ای است از سایت www.emanuellevy.com در معرفی مختصر فیلم “Ma mere” .
امیل دورکیم – انسان شناس فرانسوی – در مطالعه ی رهگشایش در مورد "خود کشی"، مفهومی را ابداع می کند که موقعیت اجتماعی را در مرکز فیلم "مادر من"(به کارگردانی)Christophe Honoreبا اقتباس از رمان "ژرژ باتای" شرح می دهد. دورکیم آن مفهوم را "نا هنجاری" می نامد. یک حالت بی هنجاری نا شی از هرج و مرج یا نبودن قوانین ناظر بر رفتار انسانی اعم از جنسیت.
شما تصور کنید: یک نوجوان عفیفی هستید که مادرتان هنگامی که شما با یک زن برای اولین بار سکس می کنید؛ دارد تماشایتان می کند! این یکی از نگرانی های منزجر کننده و تکان دهنده ی مرکزی "مادر من" است.(برای اجرای این نقش) به دیگر بازیگران زن فکر کردن سخت است اما ایزابل هاپرت(بازیگر نقش مادر) – که به طور مستدل خبره ترین تسپین فرانسوی دوره ی خودش است- برای یک چنین نقش حیله گرانه و سخت، کشش بالایی دارد. نقشی بدون یک چشمک یا یک احساس بیان شده...
آزادی افسار گسیخته ی فردی و آزادی بی بند و بار جنسی مسلما به انحراف و بدرفتاری منجر می شوند. هر دوی این رفتارها می توانند شکل های مختلفی به خود بگیرند. اساس یک رابطه ی عجیب و غریب بین مادر و پسر در فیلم "مادر من" را می توان "پریدن در بی اعتباری" نامید. بی اعتبار کردن یا فروریختن نگرانی های حاصل شده از اخلاق بواسطه ی گمراه تر کردن و افراط کردن در آن...
پییر (لوئیس کارل) 17 ساله- در یک مرحله ی سنی است که در آن انتخابات خصوصی و جنسی بسیار تصادفی و دلبخواهی است، همچنین کاملا پریشان خاطر و بدون هدایت. او نمی داند کجا می رود؟ چه چیزی می خواهد؟ و این که چرا بهترین دوستش نمی تواند معشوقه ی او باشد؟ و به همین ترتیب و...
به نظر می رسد مادر پییر (ایزابل هاپرت) دارد رشد توقیف شده و یا حداقل بهت و هیجانات عاطفی را تجربه می کند. بعدا روشن می شود که دوران وحشی گری کودکی و خوشگذرانی های جوانی اش باقی مانده است. او از انضباط به هر شکل اش امتناع می کند و برای بیان استقلال کامل اش، جشن های شهوانی برگزار می کند. برای هلن، دوست داشتن قواعد زندان است. در حالی که غیر ضروری و از بیرون تحمیل شده است. برای همین وقت های آزاد ترتیب می دهد و جنسیت اش را با زنان دنبال می کند. از قبیل رآ (Joana Preiss)
فیلم در یک جزیره ی استراحتگاهی واقع در میان چند زمین آغاز می شود. ویلای هلن چشم اندازی به دریا ندارد.پییر برای تعطیلات به آنجا می رود و در آن مکان به عنوان یک نمونه ی رفتار غیر فعال و نابالغ پرسه می زند. پییر از دور ویلا را می بیند که به صورت تک افتاده در بین ویلا ها قرار گرفته و گونه ایی امیدواری را تداعی می کند. و از اینکه در اینجا هر رفتار رنجش آور محض به آشکارسازی و افشای خصوصی منجر می شود، تعجب می کند. این یک بینشی است برای اینکه به ذهنیات پییر سمت و سو بدهد.
هلن یک مادر جوان – از هر دو لحاظ بیولوژیکی و روحی – است که روشنی و خلوص بلامانع و بدون عقده ی یک "جان آزاد" را به نمایش می گذارد که خودش را به دستخوش هر تجربه ی جنسی سپرده است. او یک نقشه به طور جنسی برای پییر تازه وارد با رآ مطرح می کند. اما رآ در برخورد اول(در رابطه ی جنسی اش) تند می رود. اولین مرحله (از نقشه ی مادر برای پییر) در یک صبح زود در حالی که رآ زیاد نوشیده است، اتفاق می افتد. در مقابل رآ، زن دیگری به اسم"هانسی" در اغوا کردن پسر زیبا، نجیب تر و دقیق تر عمل می کند. هانسی نمی داند که آیا او همجنس باز است؟ با زن ها می خوابد یا حقیقتا می خواهد با مادرش بخوابد؟ او این هشدار هلن را بی اعتنا می کند که: "میل ضعف ما را کاهش می دهد". و شروع به انجام آزمایشهای خود با انواع بازی های جنسی و فرار از ترس توقیف های روانشناسی،می کند.
قطعا "مادر من" علیرغم ضعف هایش، طبیعت عیاشانه ی یک هنرمند لاابالی را به نمایش می گذارد که معتقد به هیچ قانونی نیست.نه اخلاقیات،نه گناه و نه شرم.
Christophe Honore نویسنده و کارگردان این فیلم در نشان دادن فساد و انحطاط در محیط مدرن اش ، کمتر نگران است.
(علیرغم درجه بندی منتقدان که این فیلم را در سطح پائین قرار می دهند) این فیلم جسورانه و حتی تکان دهنده است. در ظاهر ممکن است این گونه به نظر برسد که وسواس و اشتغال ذهنی به سکس دلیل شورانگیز بودن فیلم است که بینندگان را با به نمایش گذاردن تصاویر غیر مجاز و رک گویی تحریک می کند. من درک می کنم که چگونه تعدادی از منتقدان با این جریان فکری این فیلم را معزول می کنندبا این حال من شک ندارم که این (فیلم)عمیق است.
Honore از جریانات وخیم و نازک عشق مادرانه، ترس و تنهایی و ...نگران است. بدبختانه(این نگرانی) سینما را بسیار بالا می برد و به مرز ناگواری اش می رساند و با وجود بی ریایی جنسیتی، پهناها و امتدادهای بلند داستانی به تنهایی برای تماشای فیلم تحریک کننده نیستند. و فیلم دچار بی احساسی و کناره گیری با چندین تصویری می شود که به نظر می آید شبیه موضوعات مطالعاتی برای روانکاوی بالینی هستند. "مادر من" امکان دارد بینندگانی را از خود بیگانه کند که همیشه گرفتاری های عاطفی خود را بوسیله ی شرح داستانی و شخصیتهای فیلم ها دنبال می کنند. اجراها(در این فیلم) استثنایی هستند. مخصوصا Garrel در این نقش همچون نقش برادر دوقلو در فیلم "خیال بافها" برتولچی خوب می درخشد. و هاپرت با این فیلم دوباره اثبات می کند که گستردگی اش نا محدود است و او یکی از جسورترین و بی باک ترین بازیگر در سینمای امروز است.
