تفكر انتقادی مستلزم فرایندهای عالی ذهنی و داوری براساس شواهد و مدارك است. تفكر انتقادی عبارت است از «تفكر مستدل و تیزبینانه درباره اینكه چه چیزی را باور كنیم و چه اعمالی را انجام دهیم » (انیس 1955، به نقل از سیف، 1381) یا «ارزیابی تصمیمات از راه وارسی منطقی و منظم مسائل، شواهد و راه حلها» (وولفولك، 2001 به نقل از سیف، 1381).
از نظر انیس (1987) تفكر انتقادی دارای عناصر یا مهارتهایی است كه آنرا به دو طبقه مهارت كلی و توانایی اختصاصی تقسیم كرده است:
الف) ویژگیها یا گرایشهای كلی نظیر «جستجوی یك بیان روشن از موضوع»، «جستجوی دلایل»، «كوشش برای كسب اطلاعات جامع»، «از یاد نبردن مسئله اصلی»، «اتخاذ موضع كردن»، «نسبت به احساس و سطح دانش دیگران حساس بودن».
ب) توانایی ویژه نظیر: « تمركز بر روی سوال»، « تحلیل استدلال ها»، « داوری دربارۀ اعتبار منابع و اطلاعات حاصل»، « استنتاج یا تعمیم از تعدادی مشاهده یا اندیشه به موارد دیگر»، « تشخیص دادن فرصتها»، « تصمیم گرفتن درباره اعمال»، «ایجاد ارتباط با دیگران به نحوی مؤثر»
