درسایۀ این عزاداری است که مکتب بزرگ اسلام زنده مانده است . چرا که رهبر آزادگان جهان مهم ترین هدف و مقصود خود را زنده نگه داشتن اسلام معرفی می کند . به واسطۀ عزاداری بر امام حسین (ع) شور و احساس خاصی در دل مؤمنین پدید می آید . این شور و احساس است که تمام دلها را متوجه خدا و بیزاری از طاغوت می نماید .
چنین می توان نتیجه گرفت که زنده نگه داشتن حماسۀ سرخ حسینی به منزلۀ زنده نگه داشتن اسلام است . با نگاهی به تاریخ ایران در دوران ننگین پهلوی مشخص می شود که تمام فعالیتها و نقشه های مسیونرهای مسیحی با آمدن ماه محرم و صفر تماماً نقش بر آب می شد . در روز عاشورا شاهد به منصّه ظهور رسیدن مصداق عینی انسانیت هستیم . چه بسیارند بزرگمردانی که با الهام از حماسه آفرینان عاشورا دنیا را متحول کرده اند . این مجالس عزای امام حسین (ع) است که بهترین الگوهای بشریت را به انسانها شناسانده است .
در مجالس عزای امام حسین (ع) است که با آرمانهای الهی و والای حضرت سید الشهداء (ع) و اهلبیت عصمت و طهارت (ع) تجدید میثاق می کنیم . در این مجالس است که با خدا پیمان می بندیم همیشه فدائی اهل بیت (ع) خواهیم بود و از هیچ کوششی برای یاری رسانی به امام زمان (ع) فروگذار نخواهیم کرد . دراین مجالس است که همنوا با امام زمان (ع) خویش فریاد می زنیم :
هزار حیف که نبودم به روز عاشورا که یاری تو نمایم به دشت کرب و بلا
ولی تلافی آن می کنم به صبح و مساء لِأَندو بأَنَکَ فی کُلِ حالِ یا جدا
به کربلا که نبودم کنم تور را یاری ولیک روز و شب می کنم عزاداری
درعزای امام حسین (ع) گریستن از افضل عبادات است . از اینرو، در طول تاریخ ، شیعیان با عزاداری پاک و بی آلایش خود به بهترین شکل این امر مهم را به جا می آوردند . امّا متأسفانه ، در سال های اخیر شاهد رواج و ورود بدعتهایی به عزاداری بوده ایم ، این بدعتها نه تنها فاقد ارزش بوده بلکه صدمات جبران ناپذیری بر پیکرۀ اسلام وارد می نماید . از اینرو وظیفۀ همگان است که از بدعتها و تحریفات دوری نموده و عزایی در شأن اهل بیت(ع) برگزار نمایند . دراین قسمت راهکارهایی جهت حفظ شئون و فرهنگ عزاداری ارائه می دهیم .
1- بیان حقایق عاشورا
متأسفانه بعضاً مشاهده می شود برای تحریک احساسات عزاداران و افزایش شور و هیجان مجلس مطالبی غیر مستند و خلاف واقع بیان می گردد . گاهاً این مطالب چنان تعریف شده هستند که بهانه به دست دشمنان داده و از طرفی دیگر شأن و منزلت الهی اهل بیت را پائین می آورند . پس وظیفۀ تمام ذاکرین این است که با مطالعۀ دقیق تاریخ و رجوع به احادیث و روایات به صحت مطالب خود پی برده و سره را از ناسره بازشناسند .
2- رعایت حقوق شهروندان
3- اجتناب از تحقیر اهل بیت (ع)
گاهاً مشاهده می شود مقام برخی از حماسه آفرینان کربلا را بسیار بالا برده و از شأن و عظمت اهل بیت (ع) می کاهیم . درست است که یاران امام حسین (ع) بی نظیربوده و از ازل تا ابد همانند آنها پیدا نخواهد شد ولی نباید فراموش کرد که تمام یاران امام حسین (ع) تحت ولایت مولای خویش بوده و تحت لوای امام حسین (ع ) شمشیر می زده اند .
4- اجتناب از بدعت
متأسفانه ، در سالهای اخیر بدعت های فروانی به مجالس عزاداری راه یافته است . نمونه هایی از این بدعتها عبارتند از: استفاده از موسیقی مستهجن غـربی در مرثـیه ها ، سـاخـت علامت وحـرکت دادن آن در برابر دسته جات عزاداری و استفاده از ابزارآلات موسیقی در عزاداری .
بدیهی است که این بدعتها موجب به انحراف کشیدن ارزشهای دینی می گردد .
5- اجتناب از تشریفات و تجملات
متأسفانه ، گاهاً مشاهده می شود معضل چشم و هم چشمی به عزاداری نیز راه یافته است . برخی هیئتها برای رقابت با یکدیگرهر روز درصدد افزایش امکانات غیرضروری خود برآمده و ناآگاهانه در دام تشریفات و تجملات و زرق و برقهای اشرافی گرفتار می شوند .
6- اهمیت ویژه دان به نماز
از آنجا که نماز مهمترین نماد مکتب تعالی بخش اسلام است و اقامۀ نماز در هیاهوی ظهر عاشورا توسط امام حسین (ع) دلیل محکمی بر این ادعا است ، لازم است هیئات مذهبی به گونه ای برنامه ریزی نمایند که به هنگام اذان برنامۀ عزاداری به اتمام رسیده و ملزومات لازم جهت اقامۀ نماز جماعت فراهم شود .
7- داشتن اخلاص درعزاداری
باید توجه داشت شرط قبولی هرعمل نزد خداوند داشتن اخلاص است .
لذا برهمگان فرض است به دوراز اهداف سودجویانه و ریاکارانه این امر مهم عزاداری را به جا آورند .
8- اجتناب از آسیب وارد کردن به بدن
آسیب وارد کردن به بدن عملی ناشایست و فعلی حرام است . باید توجه داشت که با انجام فعل حرام نمی توان به اهل بیت و خداوند تقرب جست .
9- اجتناب از عریان نمودن بدن
به واسطۀ پیشرفت تکنولوژیکی درعصر حاضر ، امکان فیلمبرداری ازطریق دوربین های دیجیتالی و گوشی های تلفن همراه میسر است . گاهاً این فیلم ها به دست دشمنان رسیده و از آن به عنوان ضعف مذهب تشیع یاد می شود ، جدا از این مطلب فیلم های این نوع برنامه های عزاداری در جامعه پخش می شود و شاید مشاهدۀ آن برای خانواده ها مناسب نباشد .
محمد مجتبی زاده
کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی
شماره نظام روان شناسی:۳۳۰۱
